Παρασκευή 2 Μαΐου 2014

ΔΟΓΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΒΒΑΛΑ

ΔΟΓΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΒΒΑΛΑ



ΔΟΓΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ
Κ Α Β Β Α Λ Α
 
 
Δογματική Καββάλα
Η δογματική Καββάλα περιλαμβάνει το δογματικό οικοδόμημα της κίνησης. Η όλη φιλοσοφία περιέχεται σε ένα διάγραμμα που ονομάζεται το «Δένδρο της Ζωής», όπου περιλαμβάνονται συνολικά 10 σφαίρες ή Σεφιρώθ που αντιστοιχούν σε «ιδιότητες» ή «Εκδηλώσεις» του Θεού ή «επίπεδα υπάρξεως της Ζωής».
Η πρώτη ονομάζεται Κέτερ και είναι το «σημείο Εκ­δήλωσης», ή Υψηλοτέρα Σεφίρα που αντιπροσωπεύει «τον Ύψιστο Θεό ή την Πρωταρχική Αιτία». Από αυ­τήν συνεχίζονται οι θείες «Εκδηλώσεις» διαδοχικά σε δύο στήλες, αριστερά και δεξιά (θετική και αρνητική, ή αρσενική και θηλυκή δύναμη).
Μέσω αυτών των «Εκδηλώσεων» ή «Εκπορεύσεων» πραγματοποιείται το πέρασμα από το άπειρο στο πεπερα­σμένο, «από την ενότητα στην πληθώρα των μορφών, στη δημιουργία της ύλης». Με βάση την δογματική Καββάλα ο Θεός δεν είναι «άμεσος Δημιουργός του κοσμου. Όλα τα πράγματα έχουν προέλθει από την Πρωταρχική Πηγή, μέσω διαδοχικών Εκπορεύσεων κάθε Εκπόρευση έχει μικρότερη λαμπρότητα και ακτινοβολία από την προηγούμενη. Έτσι το σύμπαν που βλέπουμε είναι ο «Εκδηλωμένος Θεός» και το τελικό κατώτερο προϊόν είναι η ύλη, δηλαδή κάτι που είναι ευτελές» (Γ. Γουέ­στκοτ, σελ. 29).
Σύμφωνα λοιπόν μ’ αυτή την τάση, ο Θεός είναι το μυ­στικό, απροσδιόριστο Απόλυτο, το οποίο αποκαλύπτεται ως πρωταρχική μορφή και δύναμη της όλης κτίσεως. Οι σχέσεις του Θεού με τον κόσμο, δηλαδή η όλη ιστο­ρία, προσδιορίζεται εσωτεριστικά. Ο Θεός του Ισραήλ βρίσκεται σε τελετουργική, πνευματική και εθνική συνέ­χιση και ταύτιση με το λαό του. Εδώ ο Θεός γίνεται υποκείμενο και, ταυτόχρονα, αντικείμενο της λύτρωσης.
Ο Θεός, χωρίς τη «δημιουργία», είναι κατά ένα τρό­πο ατελής. Στο τέλος όμως της ιστορίας, στη μεσσιανική εποχή, θα συντελεστεί κατά τους καββαλιστές πλήρης έ­νωση και ταύτιση ανάμεσα στον Θεό και στο Ισραήλ, ανάμεσα στο «Δημιουργό» και στη «δημιουργία».
Το κλειδί για την εκπλήρωση του σκοπού αυτού αποτελούν τα δέκα Σεφιρόθ, που χαρακτηρίζουν την ενδοθεϊκή δημιουργική και λυτρωτική ενέργεια, που οδηγεί στον τελικό σκοπό, με αποτέλεσμα ο κύκλος να κλείνει, για να ξαναρχίσει στη συνέχεια.
Κατά την καββαλιστική αντίληψη το σύμπαν είναι «μια σκεπτομορφή, που προβάλλεται από το Θεϊκό νου». Αυτό το σύμπαν εκφράζεται στο Καββαλιστικό Δέντρο, που παρομοιάζεται με «ονειρική εικόνα που αναδύεται από το υποσυνείδητο του Θεού και δραματοποιεί το υποσυνείδητο περιεχόμενο της Θεότητας... είναι συμβολική παράσταση της ακατέργαστης πρώτης ύλης της θεϊκής συνείδησης και των διαδικασιών με τις οποίες ήρθε το σύμπαν σε ύπαρξη» (D. Fortune, Η μυστική Καββάλα, μετάφρ. Δ. Ευαγγελοπούλου, Αθήνα 1986, σ. 33).
Η Καββάλα δεν πιστεύει σε σταδιακή δημιουργία του Σύμπαντος. Στο βιβλίο «Η Καββάλα και τα σύμβολά της» αναφέρεται πως αιτία όλης της «εκδήλωσης» είναι ο Αΐν ή το Ουδέν, ή αρχέγονη πραγματικότητα. Το Αΐν βρίσκεται πάνω από το πρώτο Σεφιρώθ. «Για να συνειδη­τοποιήσει τον εαυτό Του, για να αυτοπροσδιοριστεί», το Αΐν γίνενται Αΐν Σοφ, δηλαδή Άπειρο και στη συνέ­χεια ΑΐνΣοφ Αούρ, δηλαδή απεριόριστο Φως, που συγ­κεντρώνεται σ’ ένα σημείο, το οποίο αποτελεί την πρώτη Σεφίρα του Δέντρου της Ζωής, το Κέτερ, που είναι η «ανεξιχνίαστη μονάδα», που περιέχει ουσιαστικά και δυνη­τικά όλα τα λοιπά εννέα Σεφιρώθ. Είναι η πηγή και η πρωταρχική αιτία όλων των πραγμάτων (σ. 51-59).
Εδώ δεν γίνεται λόγος για δημιουργία, αλλά για «εκδήλωση» και «ξεδίπλωμα» με τη διαδικασία της «κατερχομένης εκδήλωσης». Κάθε «εκδήλωση» περιέχει σε λανθάνουσα κατάσταση όλες τις επόμενες και αντανακλά όλες τις προηγούμενες (Fortune, σ. 59).
Από το Κέτερ, που έχει το όνομα Εχεγιέχ (εγώ εί­μαι) προήλθε το δεύτερο Σεφιρώθ, το Χόχμα, που λογίζε­ται ως το ζωτικό, ενεργοποιό στοιχείο της ύπαρξης, το αρσενικό στοιχείο ή Πνεύμα, που αντιστοιχεί με τον Βισνού, τον Ισβάρα και τον Λόγο. Το τρίτο Σεφιρώθ, που προήλθε επίσης από το Κέτερ είναι το Μπινά, Αϊμά η Μητέρα, το στοιχείο που είναι θηλυκό, παθητικό και αρνητικό. Είναι ο Γιεχοβά! Μ’ αυτό τον τρόπο συμπληρώ­θηκε η Καββαλιστική Τριάδα ή η ονομαζόμενη «Ουράνια Τριάδα», δηλαδή: Εχεγιέχ, Χόχμα (Πνεύμα) και Μπινά (Μητέρα). (Η Καββάλα και τα Σύμβολά της, σ. 60-61).
Δεν υπάρχει διαφορά ουσίας ανάμεσα στα δέκα επίπεδα ύπαρξης. Ο Aivanhov υπογραμμίζει πως «στο σεφιροθικό δέντρο καμμία από τις εκδηλώσεις του Θεού δεν είναι κατώτερη από την άλλη. Δεν υπάρχει διαφορά μετα­ξύ των σεφιρόθ παρά μόνο σ’ ό,τι αφορά την ύλη της κα­θεμιάς από αυτές τις περιοχές» (Ο.Μ. Aivanhov Τα μυ­στήρια τού Ιεσόντ, τόμος VII, μετάφρ. Κ. Νικολάου, σ. 107).
Συνοψίζοντες την ανάλυσή μας για την θεωρητική Καββάλα παρατηρούμε ότι εδώ δεν υπάρχουν περιθώρια για «προσωπικό Θεό»· υπάρχει μόνο η «Απόλυτος Αρ­χή» που ονομάζεται Θεός. Από αυτόν ξεκινάει σειρά Εκπορεύσεων, που δημιουργεί τις θεότητες στην κάθε Σεφίρα. Έτσι ο Ιεχωβά είναι η θεότητα της Μπινάχ, της Ουράνιας Μητέρας. Σε άλλο επίπεδο βρίσκονται οι Ελοχίμ, «η Ομάδα των Αγίων Πνευματικών Ιδιοτήτων που συνδέονται με την Έκτη Σεφίρα, τον Ήλιο της Τιμερέθ» (Γ. Γουέστκοτ, σελ. 30). Κατά τους καββαλιστές, ένας από τους «θεούς» αυτούς είναι και ο Χριστός, όπως άλλω­στε και ο Ασκληπιός και ο Μίθρα! (D. Ashcroft-Novicki, σελ. 7).
Όλα λοιπόν είναι «Εκδηλώσεις» του ενός, δεν υπάρ­χει τίποτε εκτός από αυτό το Ένα. Η φαινομενική γνώ­ση της ύλης ως οντότητα ξεχωριστή από το Πνεύμα πρέ­πει να απορριφθεί ολότελα. Η ύλη δεν υπάρχει. τα πάντα είναι Πνεύμα και ιδέα. Αυτό που εμείς ονομάζουμε ύλη, αποτελεί «απάτη των φυσικών αισθήσεων». «όλα τα πράγματα είναι εκπορεύσεις από τη Θεία πηγή και η ύλη είναι μία όψη» (Γ. Γουέστκοτ, σελ. 33-34).
«Το Υπέρτατο Ον της Καββάλα φανερώνεται με ό­λες τις όψεις. Κάποτε η Ακατάληπτη Αιώνια Δύναμη προχωρεί με διαδοχικές Εκπορεύσεις σε μια ύπαρξη όλο και πιο κατανοητή από τον ανθρώπινο νου, διαπλάθοντας τις ιδιότητές του σε ιδέες... Προβάλλει αυτές τις ιδιότη­τες πρώτα σε μια ουράνια παγκοσμιότητα από τον κόσμο των πνευμάτων των αγγέλων και των ανθρώπων στο πρώ­το πεδίο της Ατζιλούθ. Έπειτα προκαλεί μια αντανάκλαση των ιδίων έξοχων ουσιών... στο Δεύτερο Πεδίο Μπριάχ... Τελικά οι θείες αφηρημένες έννοιες των Ιερών Δέκα Σεφιρώθ περιορίζονται ακόμα περισσότερο με την τελευταία Εκπόρευση» (Γ. Γουέστσκοτ, σελ. 34-35).
Όλα αυτά αποδεικνύουν πως η θεωρητική Καββάλα είναι ασυμβίβαστη με τη χριστιανική πίστη.
Πρακτική Καββάλα
Η πρακτική Καββάλα είναι ο δρόμος της «επιστροφής και της φώτισης».
Όταν ο «Θεός» φθάσει στην τελευταία Του εκδήλωση και προβληθεί το δέκατο στη σειρά Σεφιρώθ, τότε αρ­χίζει πλέον η «επιστροφή», η ανοδική πορεία προς το α­νεκδήλωτο Ον, μέσω των ποικίλων «ατραπών», που προσδιορίζονται στο Καββαλιστικό Δέντρο με 22 γραμ­μές, που σχηματίζονται με την ένωση δύο Σεφιρώθ.
Κατά την D. Fortune οι 22 ατραποί αποτελούν «σύ­στημα μυστικής ψυχολογίας», που πραγματεύεται «τη σχέση της ψυχής του ανθρώπου και του σύμπαντος». Το «κλειδί» για τη «φώτιση» είναι τα δέκα Σεφιρώθ, που σχετίζονται με τον «Μακρόκοσμο». Η μαντεία έχει ως κλειδί αυτές τις 22 ατραπούς, γιατί σχετίζονται με τη συγ­γένεια ανάμεσα στον μικρόκοσμο και τον μακρόκοσμο. Έτσι για τους καββαλιστές η μαντεία είναι «πνευματική επίγνωση».
Για την D. Fortune πρέπει κανείς να εισέλθει βαθμιαία σ’ αυτή τη «γνώση» και να ασκηθεί πρακτικά. Αυτό που απέμεινε στη Δύση, λέγει αναφερόμενη στην τελετουρ­γία, «βρίσκεται στα χέρια της Εκκλησίας, των μασόνων και των ιδιοκτητών των καμπαρέ. Και οι τρεις, καθένας στο είδος του, είναι αποτελεσματικοί, γιατί η Εκκλησία «επικαλείται την αγάπη του Θεού, η Μασονία την αγά­πη του ανθρώπου και το καμπαρέ την αγάπη των γυναι­κών»!
Αν κανείς βλέπει την τελετουργία ως «επίκληση του πνεύματος του Θεού», λέγει, αυτό «είναι καθαρή πρόλη­ψη». Κατά την καββαλιστική σκέψη της Fortune η τελε­τουργία είναι «μέσο επίκλησης του ανθρωπίνου πνεύμα­τος»· αυτό είναι «καθαρή ψυχολογία». Έτσι η πρακτική Καββάλα αποτελεί απλά «τεχνική γνώση», με σκοπό την «ανάπτυξη δυνάμεων του νου με προσεκτική και μακρό­χρονη εξάσκηση, από τις οποίες η πρώτη είναι η δύναμη της συγκέντρωσης και η δεύτερη του οραματισμού» (D. Fortune, σ. 380-381).
Σ’ αυτή την πορεία της «επιστροφής» στο πρώτο «ση­μείο Εκδήλωσης», την «Πρωταρχική Αιτία» (Κέτερ), α­ποφασιστικό ρόλο παίζει η διάβαση από τη «γέφυρα της Γνώσεως», τη Σεφίρα ΝΤΑΑΤ· είναι η «πύλη» για τα «ανώτερα παράξενα πεδία» και ονομάζεται επίσης «Παιδί της Ουράνιας Μητέρας και του Ουράνιου Πατέρα. Σ’ αυτό ακριβώς το σημείο βρίσκεται η Άβυσσος. Η μεγα­λύτερη δοκιμασία ενός Καββαλιστή είναι να δοκιμάσει να διαβεί και να υποστεί αυτή την Άβυσσο... Το ΝΤΑΑΤ είναι η γέφυρα. Ελάχιστα στοιχεία υπάρχουν γι’ αυτό, και τούτο οφείλεται στο ότι η γνώση είναι αυτογνωσία και μπορεί να την πάρει μονάχα αυτός που τον αφορά ά­μεσα» (D. Ashcroft-Nowicki, σ. 7).
Αυτό το «ταξίδι» πρέπει να το κάνει κανείς «κατά στάδια». Πρέπει να περάσει όλα τα στάδια, σιγά σιγά, ώ­σπου να διαβεί ολόκληρο το «Δένδρο» και να φθάσει στην κορυφή. Όμως το κάνει πιο εύκολα «με συντρο­φιά», λέγει η Dolores, υπογραμμίζοντας τη σημασία του Δασκάλου, και καταλήγει:
«Και αυτό ακριβώς προσφέρει η Σχολή που εκπροσωπώ... γνωρίζετε πια ότι όχι μόνο υπάρχει κάποιος ο οποίος πέρασε από αυτή την περίοδο και την ξεπέρασε, αλλά και ότι αποφάσισε να την ξαναπεράσει για να μπο­ρέσει να βοηθήσει και τους άλλους»!  (Ashcroft-Nowicki, σ. 6). Η κυρία Nowicki ισχυρίζεται λοιπόν πως η ίδια έ­κανε ήδη αυτό το «ταξίδι» και ενώθηκε με τη «Θεία Αρ­χή»!
Η «πρακτική Καββάλα» αναζητάει στο «Τοράχ», τον Νόμο, ένα κρυφό νόημα. «Κάθε λέξη έχει υψηλό νόημα και αποτελεί ουράνιο μυστήριο». Επίσης σύμφωνα με τη μέθοδο «Γκεμάτρια» κάθε όνομα η λέξη έχει μια αριθμητική αξία και θεωρείται πως έχει σχέση με άλλες λέξεις που έχουν την ίδια αριθμητική αξία. Με βάση τη μέθοδο «Τεμουρά» τα γράμματα μιας λέξης μετατίθενται ή αντικαθίστανται με άλλα γράμματα. Στο «Σεφέρ Γιεζιράχ» βρίσκομε την αντιστοιχία των γραμμάτων με τους πλα­νήτες, που εκτός από τα γράμματα έχουν και ένα «μαγικό τετράγωνο» που διαιρείται σε μικρότερα τετράγωνα, τα οποία αποτελούν τη βάση για το σύστημα κατασκευής τάλισμαν (Γ.Γουέστκοτ, σελ. 23-25).
Τα εβραϊκά γράμματα συνδέονται επίσης και με τα εί­κοσι δύο χαρτιά της Τράπουλας Ταρώ και χρησιμοποι­ούνταν κυρίως για προφητείες. Οι απόκρυφες επιστήμες αποδίδουν στο καθένα από αυτά τα χαρτιά ένα Αριθμό, ένα Γράμμα και ένα φυσικό αντικείμενο ή δύναμη-Πλανήτες, Ζώδια, στοιχεία κλπ. (Γουέστκοτ, σελ. 27). Όλοι οι άνθρωποι δεν μπορούν σε μία ζωή να φθάσουν στο στόχο. Γι’ αυτό χρειάζεται να ξαναέλθουν περισσότερες φορές στη ζωή με άλλα σώματα (μετεμψύχωση). Ακόμη και οι κακοί Άγγελοι θα «ανυψωθούν» κι όλες οι ζωές «θα συγχωνευθούν στη Θεότητα με το Φιλί της Αγάπης από τα Χείλη του Αγίου Όντος. Τότε το Εκδηλωμένο Σύμπαν θα πάψει να υπάρχει μέχρις ότου ζωογονηθεί ξα­νά από τη Θεία λέξη “Γεννηθήτω”» (Γ. Γουέστκοτ, σελ. 29).
Από όσα εκθέσαμε απεδείχθη πως η κίνηση είναι α­συμβίβαστη με την χριστιανική πίστη. Η θεολογία της δεν γνωρίζει προσωπικό Θεό. Αρνείται τη διάκριση με­ταξύ Δημιουργού και Δημιουργίας, την προσωπική υπό­σταση του ανθρώπου, την πραγματικότητα της ύλης.
Η διδασκαλία περί Κάρμα και μετενσάρκωσης (Γουέστκοτ, σ. 10) και το όλο σύστημα «αυτοσωτηρίας» με κέντρο τον «Εσώτερο Διδάσκαλο» είναι αντίθετο με τη χριστιανική πίστη, κατά την οποία η σωτηρία προέρ­χεται από τον Ιησού Χριστό, το μοναδικό και ανεπανάληπτο πρόσωπο, από τον μοναδικό Σωτήρα.
Ύστερα από αυτά είναι απαράδεκτη και παραπλανη­τική η δήλωση της κυρίας Nowicki: «Πρώτα και κύρια, ΔΕΝ πρόκειται για θρησκεία η πίστη, και δεν αναμιγνύεται με κανένα τρόπο στην πίστη που μπορεί να έχει ο κα­θένας, οποία κι αν είναι αυτή, ούτε συγκρούεται μαζί της. Η Σχολή που εκπροσωπώ δεν ζητάει ποτέ από τους μα­θητές να κάνουν κάτι το αντίθετο με τη θρησκεία τους...» (σελ. 1).
Ασφαλώς, εκείνο που πρωταρχικά απαιτεί η κίνηση από ένα Χριστιανό που θα θελήσει να κάνει το «ταξίδι» είναι να απαρνηθεί ολόκληρο το περιεχόμενο της πίστεώς του. Το να πιστέψει κανείς σε προσωπικό Θεό και να επικαλεστεί τη χάρη Του, αυτό είναι «πρόληψη», λέ­γουν οι καββαλιστές και βάζουν στη θέση του Τριαδικού Θεού τη δική τους, βλάσφημη καββαλιστική τριάδα, που αποτελεί κατάσταση, η οποία κατ’ ουσίαν ταυτίζεται με τον ίδιο τον άνθρωπο σε εξυψωμένο επίπεδο.
Ο άνθρωπος «διέρχεται» μέσω των ατραπών το επίπεδο αυτής της «τριάδος» και επανέρχεται με την υπέρβαση ή «συστολή» του αρσενικού και του θηλυκού (χόχμα και μπινά) ή του Λόγου και του Γιεχοβά στο επίπεδο του Κέ­τερ-Εγχέ και μέσω αυτού στην κατάσταση του «Ουδέν» ή της «Αρχέγονης Πραγματικότητας»· δεν υπάρχει δια­φορά ουσίας σ’ όλη την κλίμακα τού καββαλιστικού Δέν­τρου.
Στο κέντρο τίθεται η αγάπη τού εαυτού μας και η επίκληση του εαυτού μας. Αυτό ονομάζεται «καθαρή ψυχο­λογία». Πρόκειται σε τελευταία ανάλυση για ειδωλοποίηση του ανθρώπου, για εωσφορικό «ευαγγέλιο», που μέσω της Καββάλα πέρασε σε όλες τις αποκρυφιστικές και νεογνωστικές ομάδες που δρουν σήμερα στη Δύση.
Κατά τους νεότερους χρόνους και ιδιαίτερα κατά τον ΙΗ' αιώνα η Καββάλα, στην εκλαϊκευμένη μορφή, έφθασε στο αποκορύφωμά της με ένα συρφετό από μεσσίες και μυστικιστές (Ζ’ εβ Μπεν Χαλεβί, σ. 28). Σήμερα η Πρακτική Καββάλα ως Μαγική τέχνη είναι σε χρήση με­ταξύ Ραβίνων και σπουδαστών του αποκρυφισμού. Στη χώρα μας την καββαλιστική τάση προωθεί η οργάνωση «Φιλοσοφικός Σύλλογος Ιάμβλιχος».
 
 
 ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΝΤΙΑΙΡΕΤΙΚΟΝ ΕΓΚΟΛΠΙΟΝ www.egolpion.com
Απόσπασμα από το βιβλίο: «Ο ΑΠΟΚΡΥΦΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΦΩΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ» ΤΕΥΧΟΣ Β’ - ΑΘΗΝΑ 1994.


Read more: http://www.egolpion.com/kabbalah_2.el.aspx#ixzz30WyS9wzw

Τετάρτη 23 Απριλίου 2014

ΒΑΡΣΑΝΟΥΦΙΟΥ ΚΑΙ ΙΩΑΝΝΟΥ

ΒΑΡΣΑΝΟΥΦΙΟΥ ΚΑΙ ΙΩΑΝΝΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΑ

ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΑ ΚΑΙ ΗΣΥΧΑΣΤΙΚΑ

(ΕΡΩΤΑΠΟΚΡΙΣΕΙΣ)

ΤΟΜΟΣ Α'

ΠΡΟΟΙΜΙΟΝ

Συγγραφέν ὑπό τοῦ Ἀγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου Μερική διήγησις περί τοῦ βίου τῶν ὁσίων καί ἱερῶν συγγραφέων τῆς βίβλου, Βαρσανουφίου καί Ἰωάννου.

Φωστῆρε δύο κατά ταὐτόν, σήμερον διά τῆς Τυπογραφίας ἐν τῷ τῆς Οἰκουμένης ἀνατέλλουσι στερεώματι, Βαρσανούφιος καί Ἰωάννης, τῆς ἀσκήσεως οἱ κανόνες, τῆς ἡσυχίας οἱ ἐπιστήμονες, οἱ λύχνοι τῆς διακρίσεως, τῆς προοράσεως οἱ ἀκοίμητοι ὀφθαλμοί, τῶν ἀρετῶν τά ταμιεῖα, τοῦ ἁγίου Πνεύματος τά δοχεῖα καί τῆς παρούσης θεοσόφου καί Ψυχωφελεστάτης Βίβλου, οἱ θεοφόροι ἀληθῶς καί χριστοφόροι καί πνευματοφόροι Συγγραφεῖς καί Πατέρες καί Ἀρχιτέκτονες.
Οἱ φωστῆρες δέ οὗτοι, νοητοί ὄντες, καί λόγον ζωῆς ἐπέχοντες, κατά τόν Ἀπόστολον, οὐκ ἔχουσι τά τῶν αἰσθητῶν φωστήρων πάθη καί ἰδιώματα˙ ὄχι˙ ἐπειδή αὐτοί δέν βασιλεύουσί ποτε ὡσάν οἱ φαινόμενοι φωστῆρες, οὔτε ἐκλείπουσι˙ διότι καταυγαζόμενοι ἀπό τάς ἀκτινοβόλους ἀστραπάς τῆς τρισηλίου θεαρχίας, ἀβασίλευτον καί ἀνέκλειπτον ἔχουσι τό νοητόν φῶς. Καί τοῦτο βεβαιοῖ ἡ βασίλειος τῆς Ἐκκλησίας φωνή, ὁ μέγας, λέγω, καί οὐρανοφάντωρ Βασίλειος, οὕτω λέγων (παρά Ἰωσήφ τῷ Βρυεννίῳ, Τόμῳ β', σελ. 131). «Ἆθλον ἀρετῆς Θεόν γενέσθαι, καί τῷ ἀκραιφνεστάτῳ φωτί καταστράπτεσθαι (σελ.32) τῆς ἡμέρας ἐκείνης Υἱόν γενόμενον, ἤ οὐ διακόπτεται ζόφῳ˙ ἄλλος γάρ ταύτην ποιεῖ ἥλιος ὁ τό ἀληθινόν φῶς ἀπαστράπτων, ὅς ἐπειδάν ἅπαξ ἐπιφαύςῃ ἡμῖν, οὐκ ἔτι ἐν δυσμαῖς κρύπτεται˙ ἀλλά πάντα τῇ φωτιστικῇ αὐτοῦ δυνάμει περιπτυξάμενος, διηνεκές καί ἀδιάδοχον τό φῶς τοῖς ἀξίοις ἐμποιεῖ, καί αὐτούς τούς μετέχοντας τοῦ φωτός ἐκείνου, ἄλλους ἡλίους ἀπεργαζόμενος».
Οἱ φωστῆρες οὗτοι δέν εἶναι ἄλλος μέγας, καί ἄλλος ἐλάσσων, καθώς εἶναι ὁ ἥλιος καί ἡ σελήνη, οἱ αἰσθητοί φωστῆρες τοῦ στερεώματος˙ ἀλλ᾿ εἶναι ἶσοι τῷ μεγέθει, ἶσοι ταῖς ἐνεργείαις, ἶσοι τῇ πνευματικῇ δυνάμει καί ἶσοι τῇ λαμπρότητι˙ τούς ἴσους γάρ ἀγῶνας τῆς ἀσκήσεως διανύσαντες καί τήν ἡσυχίαν ἄκρως καί οἱ δύο ποθήσαντες, πρεπόντως καί τῶν ἴσων χαρισμάτων τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἠξιώθησαν˙ ἐξαιρέτως δέ καί μάλιστα τοῦ προφητικοῦ˙ τούτην μόνην ἔχοντες διαφοράν, ὅτι ὁ μέν θεῖος Βαρσανούφιος, ἅγιος καί μέγας Γέρων ἐπονομάζεται, ὁ δέ ὅσιος Ἰωάννης, ἄλλος Γέρων ἐπικαλεῖται.
Ἐπειδή δέ ὁ πανδαμάτωρ χρόνος καί λήθης βυθοῖς τά καλά παραπέμπων, κατέκρυψεν ὡσάν ὑποκάτω εἰς ὁρίζοντα τούς θεολαμπεῖς φωστῆρας τούτους, μέ τό νά μήν ἀφῆκεν εἰς ἡμᾶς κανένα ὑπόμνημα, διαλαμβάνον περί τῆς ζωῆς καί πολιτείας αὐτῶν. Τούτου χάριν ἡ ἐμή ἀδυναμία ἐκ τῆς ἰδίας αὐτῶν ταύτης βίβλου ἐσπούδασε νά συνάξῃ μερικά τινα, καί ταῦτα νά παραθέσῃ εἰς τούς φιλολόγους καί ποθοῦντας μαθεῖν, ποίας ἀρετάς οἱ τρισμακάριοι οὗτοι κατορθώσαντες, ἔφθασαν εἰς τήν ἀκροτάτην καί ἐνδεχομένην τοῖς βροτοῖς τελειότητα˙ ὅπερ γάρ τῷ ἁγίῳ Γρηγορίῳ τῷ Θεολόγῳ συνέβη, τοῦτο καί εἰς τούς Ὁσίους ἠκολούθησε τούτους˙ καί καθώς ὁ μετά ταῦτα συνώνυμος Γρηγόριος, οὐκ ἐξ ἄλλων τινῶν, ἀλλ᾿ ἐξ αὐτῶν τῶν τοῦ ἁγίου Γρηγορίου λόγων τήν βιογραφίαν ἐκείνου συνέγραψεν, οὕτω κἀγώ ἐξ αὐτῶν ὧν εἶπον οἱ Ὅσιοι οὗτοι, ἴχνη τινά τῆς βιογραφίας αὐτῶν συνέλεξα.

Κυριακή 16 Μαρτίου 2014

Ένα μνημείον λατινικής αλαζονείας, Η περίπτωση του Ροβέρτου Βελλαρμίνου

Ένα μνημείον λατινικής αλαζονείας, Η περίπτωση του Ροβέρτου Βελλαρμίνου
 Ένα μνημείον λατινικής αλαζονείας, Η περίπτωση του Ροβέρτου Βελλαρμίνου
Ένα μνημείον λατινικής αλαζονείας

Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΙΣ ΤΟΥ ΡΟΒΕΡΤΟΥ ΒΕΛΛΑΡΜΙΝΟΥ (1542-1621)
Του Πρωτ. Βασιλείου Α. Γεωργοπούλου, Λέκτoρος Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Ο δέκατος έκτος αιώνας ανήκει στην περίοδο εκείνη της εκκλησιαστικής ιστορίας, όπου η Ορθόδοξη Εκκλησία αγωνίζεται, με ό,τι μέσο διαθέτει για να αντιμετωπίσει τη συστηματική και πολυεπίπεδη λατινική προσηλυτιστική προπαγάνδα.
Τόσο στη Ρωσία και στις περιοχές περί τη Ρωσία όσο και στην τότε Οθωμανική Αυτοκρατορία, η λατινική προπαγάνδα αδιαφορεί για τις συνθήκες διαβίωσης, διωγμών και απειλών των χριστιανικών πληθυσμών και προσπαθεί να προσηλυτίσει Ορθοδόξους στο λατινικό δόγμα.
Είναι η ίδια περίοδος όπου δεν απουσιάζει ο απαξιωτικός και ευτελιστικός λόγος των Λατίνων και των προσηλύτων λατινοφρόνων εναντίον της Ορθοδόξου Εκκλησίας, ώστε πολλές από τις τοποθετήσεις τους να μπορούν να χαρακτηριστούν μνημεία αλαζονείας και επάρσεως.
Μια τέτοια αντιπροσωπευτική περίπτωση αποτελεί και ο Ροβέρτος-Φραγκίσκος-Ρωμούλος Βελλαρμίνος (1542-1621). Πρόκειται για ένα εκ των πλέον ταλαντούχων και επιφανών Ρωμαιοκαθολικών θεολόγων και Καρδιναλίων της Λατινικής Εκκλησίας του 16ου αιώνα. Υπήρξε ένα προικισμένο πρόσωπο, που τα τάλαντά του και τις ικανότητές του τις έθεσε στο να υπηρετήσει κατά τρόπο φανατικό τον παπικό θεσμό, το πρωτείο εξουσίας και τη θεώρηση του Πάπα ως απόλυτου μονάρχη σε εκκλησιαστικό επίπεδο με τη σχετική προέκταση αυτού του ισχυρισμού σε πολιτικό επίπεδο.
Δυστυχώς, αν και πολυτάλαντος και ευφυής, μπορεί ανέτως να χαρακτηρισθεί μνημείο λατινικής αλαζονείας για την υπεροπτική και φανατική τοποθέτησή του απέναντι στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Στις θέσεις, που εξέφραζε, ανήκει και ο ισχυρισμός του ότι η μη αποδοχή από τους Ορθοδόξους του Filioque και των άλλων λατινικών θεολογικών δοξασιών είχε ως συνέπεια:
α) Να υποδουλωθούν οι Ορθόδοξοι στους Τούρκους. β) Να μη έχουν ιερωσύνη. γ) Να μη είναι Εκκλησία. δ) Να έχουν ένα είδος συναγωγής.
(Κατά παράθεση Ph. Meyer, Die theologische Litteratur der griechieschen Kirche im sechzehnten Jahrhundert, (SGTK, Bd3, Hft6) Leipzig 1899, σ. 81).

Ο Ροβέρτος Βελλαρμίνος με τη στάση του αυτή, αναδεικνύει μία ακόμη ζοφερή πραγματικότητα. Και αυτός, όπως και άλλοι, στους φρικτά δοκιζόμενους Ορθόδοξους χριστιανικούς πληθυσμούς της εποχής του από τον Οθωμανικό ζυγό, έδειξε απάθεια και αδιαφορία για το μαρτύριό τους.
Ταυτοχρόνως η θέση του αυτή αποτελεί μία ψευδαίσθηση αυτοδικαίωσης των λατινικών περί την πίστη καινοτομιών, που διατυπώνεται κατά τρόπο απροκαλύπτως αλαζονικό.

Βεβαίως, από τότε μέχρι σήμερα έχουν αλλάξει, ευτυχώς, πολλά. Έχουν γίνει σοβαρές και αξιοσέβαστες αλλαγές, όχι βεβαίως στο περιεχόμενο των δογμάτων  της "Δυτικής Εκκλησίας" -προστέθηκαν και νέα, αλλά ως προς τον τρόπο συμπεριφοράς και των θεολογικών τοποθετήσεων.
Η ιστορία όμως δεν διαγράφεται και οι πρωταγωνιστές κάθε περιόδου έχουν ονοματεπώνυμο.
Ορθόδοξος Τύπος, Αριθμός Φύλλου 2014, 14 Μαρτίου 2014

Κυριακή 16 Φεβρουαρίου 2014

Η απουσία του Θεού(Αντωνίου του Σουρόζ)




Η ΑΠΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
Μ’ αυτή την έννοια της αλήθειας πρέπει να παραδεχτούμε πως ο Θεός μπορεί και να είναι απών. Αυτή η απουσία φυσικά είναι υποκειμενική, αφού ο Θεός είναι πάντα παρών για τον καθένα μας. Μπορεί εν τούτοις να μείνει αόρατος και δυσνόητος, να μας διαφεύγει. Όσα είπαμε πιο πάνω για την ταπείνωση θα πρέπει να μας φανούν χρήσιμα εδώ. Όταν ο Θεός δε μας προσφέρεται, όταν δεν είμαστε σε θέση να νοιώσουμε την παρουσία Του, τότε πρέπει να βρούμε τη δύναμη να περιμένουμε με δέος και σεβασμό.
Υπάρχει όμως κι άλλο ένα στοιχείο σ’ αυτή την υποκειμενική απουσία του Θεού. Μια σχέση τότε μόνο μπορεί να είναι αληθινή όταν συντελείται σε κλίμα αμοιβαίας ελευθερίας.
Συχνά νοιώθουμε πως δεν έχουμε παρά να αρχίσουμε να προσευχόμαστε, για να υποχρεώσουμε τον Θεό να μας φανερωθεί· να Τον αναγκάσουμε να μας ακούσει, να μας επιτρέψει να νιώσουμε την παρουσία Του, να μας βεβαιώσει ότι μας ακούει. Αν ήταν έτσι, η σχέση δε θα ήταν ελεύθερη, θα ήταν μηχανική, δε θα ‘χε χαρά και αυθορμητισμό. Θα προϋπέθετε επιπλέον ότι βρισκόμαστε πάντοτε στην κατάλληλη φόρμα να δούμε τον Θεό.
Ο Αλφόνσος Σατωμπριάν σε ένα σημαντικό βιβλίο του περί προσευχής με τίτλο La Réponse du Seigneur (Η απάντηση του Κυρίου), μας λέγει πως η αισθητή απουσία του Θεού προέρχεται συνήθως από τη δική μας τύφλωση. Θα ήθελα να εξηγήσω αυτή τη φράση με ένα παράδειγμα.
Ήρθε μια μέρα να με δει κάποιος, ένας άνθρωπος που έψαχνε να βρει τον Θεό επί χρόνια. Μου είπε κλαίγοντας: «Πάτερ, δεν μπορώ να ζήσω χωρίς τον Θεό. Δείξε μου τον Θεό!». Του απάντησα πως δεν ήμουν σε θέση να του Τον δείξω, όμως δε νομίζω πως και ο ίδιος ήταν σε κατάσταση να Τον βρει έτσι κι αλλιώς. Απορημένος με ρώτησε γιατί. Και εγώ τότε του έθεσα ένα ερώτημα που συχνά θέτω σε όσους έρχονται να με συμβουλευτούν: «Υπάρχει κάποιο χωρίο της Αγίας Γραφής που μιλάει στην καρδιά σου -το πιο πολύτιμο χωρίο που έχεις βρει;». «Ναι -μου απάντησε-, η ιστορία της πόρνης στο 8ο κεφάλαιο του Ιωάννη».Τον ξαναρώτησα: «Πού τοποθετείς τον εαυτό σου σε αυτή την ιστορία; αισθάνεσαι σαν να είσαι η γυναίκα που έχει συνειδητοποιήσει το αμάρτημά της και βρίσκεται ενώπιον της κρίσης των ανθρώπων, εν γνώσει της ότι η κρίση τους θα είναι ζήτημα ζωής και θανάτου για αυτήν; Ή ταυτίζεσαι με τον Χριστό που τα καταλαβαίνει όλα και θα τη συγχωρήσει, δίνοντάς της έτσι την ευκαιρία να ζήσει από εδώ και μπρος μια νέα ζωή; Ή σαν τους Αποστόλους, περιμένεις και ελπίζεις σε κάποια απάντηση που θα είναι απαλλακτική; Μήπως είσαι ένας από το πλήθος, ένας από τους γέροντες που γνώριζαν ότι οι ίδιοι δεν ήταν αναμάρτητοι, και γι’ αυτό αποσύρθηκαν πρώτοι από το λιθοβολισμό; Ή από τους νεότερους που κάποια στιγμή συνειδητοποίησαν ότι και αυτοί δεν ήταν αναμάρτητοι και πέταξαν κατά μέρος τις πέτρες του λιθοβολισμού; Εσύ με ποιον ταυτίζεσαι μέσα σε αυτήν τη δραματική σκηνή;
Σκέφτηκε για λίγο και μετά μου απάντησε: «Είμαι ο μόνος Ιουδαίος που δε θα έφευγα χωρίς να λιθοβολήσω τη γυναίκα». «Να, λοιπόν», του είπα, «έχεις την απάντησή σου. Δεν μπορείς να δεις τον Θεό, ο οποίος για σένα είναι ένας τέλειος άγνωστος».
Δεν υπάρχει εδώ, αλήθεια, κάποια ομοιότητα με όσα ο καθένας μας έχει γνωρίσει; Δεν υπάρχει  μέσα στον καθένα μας μια αντίσταση κατά του Θεού, μια άρνηση του Θεού; Ζητώντας Τον δε ζητούμε στην πραγματικότητα ένα Θεό όμοιο με μας, ένα Θεό που να μας βολεύει; Και δεν είμαστε έτοιμοι να απορρίψουμε τον αληθινό Θεό μόλις τον βρούμε;
Είμαστε προετοιμασμένοι να βρούμε τον Θεό όπως είναι, ακόμα και αν η συνάντηση καταλήξει σε καταδίκη μας και η ανατροπή όλων των αξιών που μέχρι εκείνη τη στιγμή είχαμε σε υπόληψη; Μήπως η απουσία του Θεού από τη ζωή μας και από τις προσευχές μας δεν οφείλεται συχνά στο γεγονός ότι εμφανιζόμαστε σαν άγνωστοι συχνά σε Αυτόν, που αν κάποτε βρισκόμαστε πρόσωπο με πρόσωπο μαζί του δε θα Τον προσέχαμε ή δε θα Τον αναγνωρίζαμε; Κάτι τέτοιο δε συνέβαινε και όταν ο Χριστός περπατούσε στους δρόμους της Ιουδαίας και της Γαλιλαίας; Πόσοι από τους σύγχρονούς Του δεν Τον συνάντησαν, δεν πέρασαν από δίπλα Του χωρίς να Τον γνωρίσουν ή ακόμα να υποπτευθούν ότι είχε κάτι ξεχωριστό επάνω Του; Κάπως έτσι δεν Τον είδαν τα πλήθη στο δρόμο προς τον Γολγοθά; Σαν έναν εγκληματία, σαν κάποιο που είχε ταράξει τη δημόσια τάξη και τίποτε άλλο; Κάπως έτσι δε σκεπτόμαστε τον Θεό, ακόμα και είμαστε σε θέση να νιώσουμε κάπως την παρουσία Του; Και μήπως δεν τον αποφεύγουμε γιατί καταλαβαίνουμε πως θα ταράξει και τις δικές μας ζωές, θα κλονίσει τις αξίες μας;
Υπ’ αυτές τις συνθήκες δεν μπορούμε να περιμένουμε να Τον συναντήσουμε στην προσευχή μας. Για να το θέσω πιο ωμά, θα έπρεπε να ευχαριστούμε το Θεό με όλη μας την καρδιά που δεν μας παρουσιάζεται σε κάτι τέτοιες στιγμές, που δεν είμαστε έτοιμοι, αφού Τον αμφισβητούμε όχι όπως ο Ιώβ, αλλά όπως ο κακός ληστής στο σταυρό. Μια τέτοια συνάντηση θα ήταν δικαστήριο και καταδίκη για μας. Πρέπει να μάθουμε να κατανοούμε αυτή Του την απουσία και να κρίνουμε τους εαυτούς μας, μια και δε μας κρίνει ο Θεός.
Άλλη μια ιστορία θα μας ερμηνεύσει μια άλλη πλευρά της απουσίας του Θεού. Πριν λίγα χρόνια μια νέα κοπέλα που έπασχε από ανίατη ασθένεια μου έγραφε: «Πόσο ευγνώμων είμαι στο Θεό για την αρρώστια μου. Καθώς αδυνατίζει το σώμα μου, το νιώθω να γίνεται όλο και πιο διάφανο στις ενέργειες του Θεού». Της απάντησα: «Να ευχαριστείς τον Θεό γι’ αυτό που σου έχει δώσει, αλλά μην περιμένεις να κρατήσει αυτή η κατάσταση. Θα έρθει η ώρα που αυτό το αδυνάτισμα του κορμιού σου θα πάψει να σε κάνει να αισθάνεσαι πνευματική. Και τότε θα πρέπει να εξαρτάσαι από τη Χάρη και μόνο».
Λίγους μήνες αργότερα μου ξανάγραψε: «Έχω τόσο εξασθενήσει, που δεν έχω πια τη δύναμη να τρέξω να ακουμπήσω στο Θεό. Το μόνο που μου μένει είναι να σιωπώ, να παραδίδω τον εαυτό μου ελπίζοντας ότι ο Θεός θα έρθει προς εμένα». Και πρόσθεσε αυτό που πρέπει να προσέξουμε από όλη αυτή την ιστορία: «Προσευχηθείτε στον Θεό να μου χαρίσει το κουράγιο να μην προσπαθήσω ποτέ να κατασκευάσω  μια ψεύτικη παρουσία για να γεμίσω το τρομερό κενό που αφήνει η απουσία Του».
Νομίζω πως οι δύο αυτές ιστορίες δεν χρειάζονται σχόλια. Είναι βασικό να στηριζόμαστε στον Θεό. Δεν πρέπει να στηριζόμαστε στις δικές μας δυνάμεις, ούτε πάλι να στηριζόμαστε στις αδυναμίες μας. Μια συνάντηση με το Θεό είναι μια πράξη ελευθερίας στην οποία ο Θεός έχει τον έλεγχο. Και μόνο όταν είμαστε ταπεινοί, και συγχρόνως αρχίζουμε να αγαπάμε τον Θεό, είναι που μπορούμε να υπομένουμε ή ακόμα και να επωφελούμαστε από την απουσία Του.
Η ΣΙΩΠΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΚΑΙ Η ΣΙΩΠΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ
Αυτή η συνάντηση του Θεού μαζί μας μέσα σε επίμονη προσευχή, πάντα οδηγεί στη σιωπή. Πρέπει να μάθουμε να ξεχωρίζουμε δυο ειδών σιωπές. Τη σιωπή του Θεού και τη δική μας εσωτερική σιωπή: Πρώτα η σιωπή του Θεού, συχνά πιο δυσβάσταχτη και από την άρνησή Του -η σιωπή της απουσίας για την οποία μιλήσαμε πιο πάνω. Ύστερα, η σιωπή του ανθρώπου, πιο βαθιά και από την ομιλία, και σε πιο στενή επικοινωνία με το Θεό από κάθε λόγο. Η σιωπή του Θεού στις προσευχές μας μπορεί να διαρκέσει πολύ λίγο ή να μας φαίνεται πως διαρκεί μια αιωνιότητα. Ο Χριστός έμεινε σιωπηλός στις προσευχές της Χαναναίας και αυτό την έκανε να συγκεντρώσει όλη την πίστη της, όλη την ελπίδα και την ανθρώπινη αγάπη και να τις προσφέρει στο Θεό για να τον μεταπείσει να επεκτείνει τα προνόμια του Βασιλείου Του και πιο πέρα από τον εκλεκτό Λαό… Η σιωπή του Χριστού την προκάλεσε να ανταποκριθεί, να σταθεί στο ύψος της.
Ο Θεός μπορεί να κάνει το ίδιο και σε μας με πιο σύντομη η πιο παρατεταμένη σιωπή, για να προκαλέσει τη δύναμη και την πίστη μας και να μας οδηγήσει  σε μια βαθύτερη σχέση μαζί Του απ’ ό,τι θα ‘ταν δυνατό αν τα πράγματα μας έρχονταν όπως τα θέλαμε. Καμιά φορά, όμως, η σιωπή μας φαίνεται απελπιστικά τελεσίδικη.            Όπως εξηγεί ο Alfred de Vigny:
Εάν, όπως διαβάζουμε, ο Υιός του Ανθρώπου
στον αγιασμένο κήπο έκλαψε
χωρίς να εισακουστεί.
Κι αν μας εγκαταλείπει ο Θεός
σα να ‘μαστε νεκροί,
αρμόζει η καταφρόνια μας στη άδικη θεϊκή απουσία
και με σιωπή ν’ απαντήσουμε τη σιωπή.
Μια όμοια αντιμετώπιση δεν αποκομίζουν πολλοί χριστιανοί διαβάζοντας τη διήγηση της αγωνίας του Χριστού στον Κήπο της Γεσθημανής; Αυτή η σιωπή είναι πρόβλημα για μας που πρέπει να το λύσουμε -το πρόβλημα μιας προσευχής που μένει φανερά αναπάντητη. Διαβάζοντας το Ευαγγέλιο βλέπουμε πως η μόνη προσευχή προς τον Θεό που δεν εισακούεται είναι η προσευχή του Χριστού στον κήπο της Γεσθημανή. Αξίζει να το θυμόμαστε αυτό διότι πολύ συχνά προσπαθούμε να ερμηνεύσουμε τη σιωπή του Θεού ως αδυναμία του ανθρώπου ή του ίδιου του Θεού. Θέλοντας να υπερασπιστούμε την τιμή Του, λέμε πως η πίστη μας δεν ήταν τόσο δυνατή, ώστε να απαντηθεί με θαύμα. Όταν πάλι η πίστη μας υστερεί, λέμε πως ίσως ο Θεός δεν μπόρεσε να την απαντήσει είτε από αδυναμία είτε από αδιαφορία. Τι να πούμε τότε για την ίδια την προσευχή του Χριστού που μένει αναπάντητη; Η πίστη του Χριστού, του Υιού του Θεού, είναι δίχως άλλο τέλεια, ούτε μπορούμε να αμφισβητήσουμε την αγάπη του Θεού για Εκείνον, αφού ο ίδιος ο Χριστός μας λέει ότι ο Πατέρας Του θα μπορούσε να στείλει 12 λεγεώνες αγγέλων προκειμένου να Τον σώσει.
Αν ο Χριστός εγκαταλείπεται, αυτό συμβαίνει γιατί ο Θεός έχει σχεδιάσει να βγει κάτι καλύτερο για μας -θυσιάζοντας τη ζωή του Υιού Του. Με αυτό και με τα παραδείγματα άλλων προσευχών στο Ευαγγέλιο βλέπουμε πως η προσευχή μένει άκαρπη χωρίς τη στήριξη της πίστης. Θυμόσαστε το χωρίο όπου ο Χριστός δεν μπορούσε να κάνει θαύματα στη Ναζαρέτ εξαιτίας της απιστίας των κατοίκων; Μόλις έρθει η πίστη, τότε εμφανίζονται και οι συνθήκες για ένα θαύμα, που είναι η Βασιλεία του Θεού σε όλη της τη δύναμη. Και χωρίς άλλη παρέμβαση, απλώς μια και είναι ο Κύριος του Βασιλείου Του, ο Χριστός δρα σαν Παντοκράτωρ, απαντά στις προσευχές μας, μας βοηθά και μας σώζει.
Όταν η πίστη μας έχει αγκιστρωθεί γερά σε Αυτόν, γινόμαστε ικανοί να μοιραστούμε τη φροντίδα Του για τον κόσμο -μοιραζόμαστε τη μοναξιά Του εμπρός στη σιωπή του Θεού-Πατέρα. Πρέπει να το καταλάβουμε ότι η σιωπή του Θεού ή είναι μια πρόκληση σε δυνάμεις που υπνώττουν  μέσα μας, ή πάλι τις έχει μετρήσει καλά αυτές τις δυνάμεις και μας προσφέρει ένα μερίδιο του λυτρωτικού έργου του Χριστού.
Η σιωπή και η απουσία του Θεού, αλλά και η σιωπή  και η απουσία του ανθρώπου: Μια συνάντηση δε γίνεται ποτέ πλήρης και εις βάθος αν τα δύο μέρη που την πραγματοποιούν δεν είναι σε θέση να παραμείνουν σιωπηλοί μεταξύ τους. Όσο χρειαζόμαστε λόγια και έργα και χειροπιαστές αποδείξεις, σημαίνει ότι δε φτάσαμε στο βάθος και στην πληρότητα που αποζητάμε. Δεν έχουμε βιώσει τη σιωπή που τυλίγει δύο ανθρώπους σε θερμή οικειότητα. Η σιωπή αυτή πάει πολύ βαθιά, πολύ πιο βαθιά απ’ ό,τι νομίσαμε ότι είχαμε φθάσει, η εσωτερική μας σιωπή μας οδηγεί στη συνάντηση του Θεού και με τον Θεό και εν τω Θεώ στη συνάντηση του διπλανού μας.
Σ’ αυτήν την κατάσταση σιωπής δε χρειάζονται λόγια για να ενωθούμε με το συνάνθρωπό μας, για να επικοινωνήσουμε μαζί του με όλο τον εσωτερικό μας κόσμο, και να προσεγγίσουμε μαζί, και πιο πέρα από τον εαυτό μας Εκείνον που μας ενώνει. Κι όταν η σιωπή βαθύνει αρκετά, τότε θ’ αρχίσουμε να μιλάμε από τα βάθη της, φυλάγοντας και προσέχοντας μην τη διακόψουμε με τη θορυβώδη αταξία των λόγων μας. Τότε αρχίζει η περισυλλογή. Το μυαλό μας αντί να προσπαθεί να ξεχωρίσει ανάμεσα σε πλήθος μορφών, όπως κάνει συνήθως, προσπαθεί να ανασύρει απλές φωτεινές μορφές από τα βάθη της καρδιάς. Τότε είναι που το μυαλό κάνει σωστά τη δουλειά του. Γίνεται υπηρέτης σε Εκείνον που εκφράζει κάτι μεγαλύτερο από αυτό. Και τότε βλέπουμε πολύ μακριά, πέρα από τον εαυτό μας και προσπαθούμε να εκφράσουμε μέρος αυτού που βλέπουμε με φόβο και σεβασμό. Τέτοιοι λόγοι, εφόσον δε συντελούν  στο να ευτελίσουν ή να εκλογικεύσουν την όλη εμπειρία, δε διασπούν τη σιωπή, αλλά την εκφράζουν. Υπάρχει ένα αξιομνημόνευτο χωρίο κάποιου Καρθουσιανού συγγραφέα του μεσαίωνα που λέει πως αν ο Χριστός είναι ο Λόγος του Θεού, ο Πατέρας είναι η δημιουργική σιωπή  που δεν μπορεί παρά να παράγει «λόγο» αντάξιό της.
Κάποια γεύση αυτής της καταστάσεως έχουμε στις στιγμές της σιωπής μας. Κάποτε αυτή η σιωπή μας σκεπάζει σαν θαύμα, σαν δώρο Θεού. Πολύ συχνά πρέπει να μάθουμε να της αφήνουμε χώρο μέσα μας. Χρειαζόμαστε πίστη, αντοχή, και ελπίδα και ακόμα εκείνη την εσωτερική ειρήνη που οι Έλληνες Πατέρες ονομάζουν ησυχία. Η προσευχή έχει ανάγκη από αυτή την ησυχία, που δεν ερμηνεύεται ούτε ως δραστηριότητα ούτε ως παθητικότητα. Είναι μια γαλήνια ένταση προσοχής. Πρέπει παράλληλα με την άσκηση του σώματος και του πνεύματος να μάθουμε να φθάνουμε σ’ αυτή την τέλεια προσευχή της εσωτερικής σιωπής.
Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΚΑΙ Ο ΠΛΗΣΙΟΝ ΜΑΣ
Κι εδώ ερχόμαστε στην τελική φάση της έρευνάς μας όσον αφορά αυτή τη συνάντηση, ερχόμαστε στη συνάντηση με την ανθρώπινη κοινότητα.
Αυτή η ανθρώπινη κοινότητα μας προσεγγίζει από δύο διαφορετικές σκοπιές. Από τη μια είναι η κοσμική κοινότητα, το σύνολο των ανθρώπων γύρω μας, στο οποίο ανήκουμε. Από την άλλη είναι η κοινότητα της Εκκλησίας, στην οποία επίσης ανήκουμε. Στην κοσμική κοινότητα ο χριστιανός πρέπει να είναι η παρουσία του Χριστού. Αυτό σημαίνει ολοκληρωτικό δόσιμο. Η κεντρική πράξη στην οικονομία της σωτηρίας είναι η ενσάρκωση  του Λόγου του Θεού, μια πράξη διά της οποίας ο Μεγάλος, ο ελεύθερος Θεός γίνεται ένα με μας, συμμετέχει στα προβλήματά μας αιωνίως. Κατά τον ίδιο τρόπο πρέπει να συμμετέχει και ο χριστιανός. Δεν το είπε εξάλλου ο Χριστός; «Καθώς απέσταλκέ με ο Πατήρ, καγώ πέμπω υμάς…»(Ιω. 20,21).Όπως είπε και το ότι σας στέλνω στον κόσμο ως πρόβατα μεταξύ λύκων, και το άλλο, να είμαστε στον κόσμο, αλλά να μην είμαστε «εκ του κόσμου» (Ιω. 17,13-21).
Αυτό μας επιφορτίζει να πλησιάσουμε όλο τον κόσμο και κάθε μέλος της ανθρώπινης κοινωνίας προσωπικά, αλλά και με νέο τρόπο: εν Θεώ και κάτω από το βλέμμα του Θεού. Και επίσης να ζυγίζουμε το καθετί με νέο τρόπο, με τον τρόπο του Θεού που δεν ήρθε να κρίνει τον κόσμο, αλλά να τον σώσει, του Θεού που τόσο αγάπησε τον κόσμο, ώστε να θυσιάσει το μονογενή Του Υιό υπέρ της σωτηρίας μας.
Στο Ευαγγέλιο υπάρχει μια ριζική αλλαγή αξιών όσον αφορά τη συνάντηση μεταξύ Θεού και ανθρώπου. Όχι ότι το καλό και το κακό παύουν να έχουν το ίδιο νόημα, αλλά το κακό αντιμετωπίζεται ως πληγή που απασχολεί τον πλησίον μας και από την οποία πάσχουμε και εμείς. Μας δίνεται η δυνατότητα να μισούμε το κακό και να αγαπάμε τον πλησίον μας πάρα πολύ, μέχρι θανάτου.
Κάποιος Ρώσος επίσκοπος που μαρτύρησε είχε πει ότι είναι προνόμιο του χριστιανού να πεθάνει ως μάρτυρας γιατί μόνο ένας μάρτυρας μπορεί την ημέρα της κρίσεως να σταθεί ενώπιον του Θεού και να υπερασπιστεί τους διώκτες του: «Κύριε, στο όνομά Σου και σύμφωνα με το παράδειγμά Σου τους συγχωρώ. Μην τους ζητήσεις τίποτε άλλο».
Αυτή η ανατροπή των αξιών κυριαρχείται από το μυστήριο του Σταυρού, από τη θανάτωση του αθώου υπέρ του ενόχου. Βλέπουμε τρεις σταυρούς πάνω στο Γολγοθά: Των δύο ληστών και του σαρκωθέντος Υιού του Θεού. Ο ληστής στα αριστερά του Χριστού κρίνει σύμφωνα με τις ανθρώπινες αξίες -εάν η ανθρώπινη δικαιοσύνη διέπραξε το έγκλημα να σταυρώσει έναν αθώο, τότε χάνει το δικαίωμα να αποκαλείται δικαιοσύνη. Έτσι ο εγκληματίας μπορεί να την εγκαλέσει, να την βρίσει, να την απορρίψει, να την αρνηθεί. Και πεθαίνει σε κατάσταση επαναστάσεως. Ο ληστής στα δεξιά του Χριστού, βλέπει ότι η ανθρώπινη δικαιοσύνη είναι δυνατό να διαπράξει αδικία καταδικάζοντας έναν αθώο, όπως και έναν ένοχο. Δέχεται τον πόνο και την καταδίκη του, επειδή ένας αθώος υποφέρει μαζί του. Έτσι βρίσκει την ειρήνη και πάει στον Παράδεισο.
Από τη σταύρωση του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και μπρος, από τότε που ο ενανθρωπήσας Θεός παρουσιάστηκε σαν εγκληματίας, δεν μπορούμε να κρίνουμε τους εγκληματίες με τον ίδιο τρόπο που τους έκρινε ο αρχαίος κόσμος. Δεν μπορούμε πλέον να έχουμε απόλυτη εμπιστοσύνη στη μαρτυρία της λογικής και των αισθήσεών μας.
Τις πράξεις που καταδικάζουμε τις βλέπουμε κάτω από το βλέμμα του Θεού και πρέπει να είμαστε έτοιμοι να δώσουμε τη ζωή μας ακόμα και για τον άνθρωπο που διέπραξε το κακό. Όταν μάλιστα είμαστε εμείς τα θύματα αυτών των πράξεων, τότε παίρνουμε ξεχωριστή δύναμη, τη θεία δύναμη να συγχωρούμε αυτά τα κακά και τώρα και για πάντα. Αυτό σημαίνει πως η προσευχή μας είναι μια κατάσταση δια της οποίας παρουσιάζουμε στον Θεό όλα όσα συμβαίνουν σε έναν κόσμο που αποξενώθηκε από Αυτόν. Η προσευχή μας έχει μια ιερατική λειτουργικότητα. Πρέπει να θυσιάσουμε το εγώ μας. Είμαστε το βασίλειο ιεράτευμα που καλείται να καθαγιάσει τα πάντα. Καταδικάζουμε το κακό που βλέπουμε να γίνεται, αλλά ο δράστης είναι αδελφός μας και πρέπει να προσευχηθούμε και να ζήσουμε και να πεθάνουμε γι’ αυτόν. Αυτό είναι και το νόημα της μεσολάβησης που θα εξετάσουμε αργότερα.
Ανακαλύπτουμε το Θεό εν τω Χριστώ μέσα στην κοινωνία της Εκκλησίας. Η γνήσια χριστιανική συνάντηση περιλαμβάνει τον αόρατο κόσμο, στην εξωτερική και εσωτερική του μορφή, και τον Θεό του σύμπαντος σε όλη την αόρατη οντότητα Του. Η χριστιανική συνάντηση πρέπει να περιλαμβάνει το σύμπαν ολόκληρο. Ο μη πιστός δεν αντιλαμβάνεται το μέρος του κόσμου που είναι αόρατο.
Δυστυχώς και ο χριστιανός μένει συχνά τυφλός στην παρουσία του ορατού κόσμου, και αυτό το θεωρεί αρετή. Στα ενδιαφέροντα του χριστιανού όμως πρέπει να περιλαμβάνεται ολόκληρη η ανθρώπινη κοινότητα, με όλα της τα προβλήματα και όλο της το μέλλον, το εγγύς και το απώτερο. Η προσευχή του χριστιανού πρέπει να ‘ναι τόσο πλατιά, που να τα χωράει όλ’ αυτά. Αν φέρναμε πιο συχνά στο νου μας πως το καθετί έχει αξία και τίποτε δεν είναι βέβηλο παρά μόνο όταν εμείς το κάνουμε να είναι, αρνούμενοι την αγιότητά του, θα είχαμε λιγότερες παρεμβολές στην προσευχή μας. Ο κόσμος μπορεί και μας αποσπά από τον Θεό, όταν προσευχόμαστε. Όταν μάλιστα κάτι μας στενοχωρεί και συγχρόνως αισθανόμαστε ανήμποροι να βρούμε τον Θεό με ησυχία, τότε προσπαθούμε -χωρίς αυτό να είναι σωστό- να βγάλουμε από το μυαλό μας αυτή τη στεναχώρια σαν να ήταν εμπόδιο ανάμεσα στον Θεό και σε μας. Θεωρούμε κακό να βρεθεί κάτι άλλο να τραβήξει την προσοχή μας όταν στεκόμαστε μπροστά στο Θεό. Νομίζω πως αντίθετα μπορούμε τις πιο πολλές φορές να πλησιάσουμε τον Θεό μοιράζοντας μαζί Του τη στενοχώρια μας, αντί να προσπαθούμε να την αποδιώξουμε. Πρέπει μάλιστα να Του την παρουσιάσουμε με κάθε λεπτομέρεια, αλλά και με ακρίβεια και νηφαλιότητα, να Του την παρουσιάσουμε όπως η μητέρα φέρνει το παιδί της στο γιατρό που του έχει εμπιστοσύνη. Και να πούμε στο Θεό: «Μόνο γι’ αυτό μπορώ να Σου μιλήσω τούτη τη στιγμή. Συ ως παντογνώστης δες το πρόβλημά μου, κατανόησέ το με τη δική Σου κατανόηση».
Όταν λοιπόν με αυτό τον τρόπο φέρνουμε μπροστά στον Θεό κάποιο πρόσωπο ή κατάσταση που μας απασχολεί, θα πρέπει να μπορέσουμε να αποδεσμευτούμε απ’ αυτό. Αλλά τούτο απαιτεί πίστη, όπως και η ευκολία με την οποία μπορούμε να απαλλαγούμε από οποιαδήποτε φροντίδα αποτελεί το μέτρο της πίστης μας. Εάν μπορέσουμε να πούμε: «Κύριε, τώρα Σου τα είπα όλα, η καρδιά μου ειρήνεψε και μπορώ να αφεθώ σε Σένα», εάν η καρδιά μας ειρηνέψει πραγματικά, εάν ο νους μας ελευθερωθεί πραγματικά από τη στενοχώρια, τότε ή πίστη μας είναι πλήρης. Εναποθέσαμε το φορτίο μας στα πόδια του Θεού και Εκείνος το κουβαλάει ήδη στους πλατείς ώμους του.
Ας πάρουμε θάρρος από την ιστορία εκείνου του μοναχού που προσευχόταν για τους γείτονές του, ώσπου, σταδιακά, με το να περιτυλιχθεί τόσο μέσα στην παρουσία του Θεού, έχασε κάθε επαφή με τα γήινα. Τότε ακριβώς, μέσα στον Θεό, ξαναβρήκε τους γείτονες για τους οποίους προσευχόταν.
Έτσι βλέπουμε πόσο εύκολο είναι στη στενοχώρια μας να συναντήσουμε το Θεό, εφόσον φέρουμε εμπρός Του τις στενοχώριες μας με απλοχεριά και χωρίς ιδιοτέλεια. Διότι αυτός είναι ο Θεός της ανθρώπινης ιστορίας. Αυτός μας δημιούργησε, και έγινε άνθρωπος στην πιο πλήρη, πιο οδυνηρή, πιο πλούσια και πιο ταπεινή έννοια της λέξης, για να μας σώσει και να μας φέρει κοντά Του.
Με την προσευχή της συμπόνιας πρέπει τόσο να εμπλεκόμαστε μα τα ανθρώπινα όσο και ο Χριστός με την ενσάρκωσή Του. Χρειάζεται να προβαίνουμε σε δραστηριότητες που ανταποκρίνονται στην προσευχή μας και την καταξιώνουν. Προσευχή χωρίς έργα είναι ένα ψέμα. Αυτή είναι και η ουσιαστική φύση της μεσιτείας στην προσευχή.
(Αντωνίου του Σουρόζ, «Θέλει τόλμη η προσευχή», εκδόσεις Ακρίτας)

Σάββατο 8 Φεβρουαρίου 2014

Ανακοινωθέν Μητροπολίτου Πειραιώς κ. Σεραφείμ για την υποχρεωτική αγαμία του κλήρου των Παπικών, τον παπικό «Αγιασμό» και την Ουνία

Ανακοινωθέν Μητροπολίτου Πειραιώς κ. Σεραφείμ για την υποχρεωτική αγαμία του κλήρου των Παπικών, τον παπικό «Αγιασμό» και την Ουνία



Ανακοινωθέν Μητροπολίτου Πειραιώς κ. Σεραφείμ για την υποχρεωτική αγαμία του κλήρου των Παπικών, τον παπικό «Αγιασμό» και την Ουνία
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
Ἀκτὴ Θεμιστοκλέους 190, 185 39 ΠΕΙΡΑΙΕΥΣ, Τηλ. +30 210 4514833 (19), Fax +30 210 4518476 e-mail: impireos@hotmail.com
Πειραιεύς 7 Φεβρουαρίου 2014

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Θ Ε Ν
1. Δέν ἐπιχαίρομε καί δέν αἰσθανόμεθα ὅτι δικαιωνόμεθα ἀπό τήν ἐξόχως πολυσήμαντο καί ἀποκαλυπτική Ἔκθεσι τοῦ ΟΗΕ καί τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς του γιά τά δικαιώματα τοῦ παιδιοῦ πού καταγιγνώσκει στή Ρωμαιοκαθολική Θρησκευτική κοινωνία καί τήν διοίκησή της τό «περιλάλητο» Βατικανό τήν τραγική συγκάλυψη χιλιάδων εἰδεχθῶν καί αἰσχίστων κακουργημάτων παιδεραστίας πού μεθοδικῶς διέπραξαν οἱ θρησκευτικοί της λειτουργοί ἀνά τόν κόσμο. Ἡ Ἔκθεσι αὐτή τοῦ ἀμερολήπτου ἀνθρωπίνως ΟΗΕ καταδεικνύει τήν ἀποτυχία τοῦ εὐφυοῦς (;) marketing μέ τήν ἐκλογή καί πολιτεία τοῦ φερομένου ὡς ἀντικομφορμιστή καί ἀντικανονικῶς κατέχοντος τήν θέσι τοῦ Προκαθημένου τοῦ πρεσβυγενοῦς Πατριαρχείου τῆς παλαιᾶς Ρώμης καί τῆς Δύσεως καθώς καί τήν φοβερά ἐμμονή τοῦ Παπισμοῦ (ὅρου πού καί ὁ ἴδιος ὁ φερόμενος ὡς Πάπας χρησιμοποιεῖ) στήν καταστρατήγηση καί οὐσιαστική καθύβριση τῶν ἁγιογραφικῶν ἐντολῶν καί τῆς ἱεροκανονικῆς ἀποφάνσεως καί πράξεως πού ἀπαγορεύουν ρητῶς τήν γενική ἀγαμία τοῦ Κλήρου.

Πέμπτη 6 Φεβρουαρίου 2014

Ο βασιλικός και ο Τίμιος Σταυρός.

Ο βασιλικός και ο Τίμιος Σταυρός.


Όλοι γνωρίζουμε πως τον Χριστό μας τον σταύρωσαν. Τον κάρφωσαν δηλαδή πάνω σ” ένα ξύλινο σταυρό, κι εκεί ξεψύχησε.
Τον ξύλινο σταυρό οι Χριστιανοί τον έθαψαν βαθιά στο χώμα για να μην τον βρουν οι ειδωλολάτρες και τον μολύνουν. Έτσι ο Τίμιος Σταυρός έμεινε χρόνια πολλά θαμμένος μέσα στη γη.
Όταν έπειτα από καιρό επικράτησε ο Χριστιανισμός, η Αγία Ελένη αποφάσισε να βρει και να ξεθάψει τον Τίμιο Σταυρό και να τον στήσει μέσα στην εκκλησία στα Ιεροσόλυμα για να τον προσκυνούν οι Χριστιανοί. Πήγε λοιπόν η ίδια στα Ιεροσόλυμα και ζήτησε να μάθει σε ποιο μέρος ήταν θαμμένος ο Σταυρός.
Όμως κανένας Χριστιανός δεν ήξερε να της πει. Εκείνοι που πριν από πολλά χρόνια τον είχαν θάψει βαθιά στο χώμα, είχαν πια πεθάνει. Έβαλε λοιπόν η Αγία Ελένη χιλιάδες εργάτες κι άρχισαν να σκάβουν όλα τα χωράφια εκεί γύρω. Είχε ακλόνητη πίστη πως κάπου θα τον έβρισκε. Πολλούς μήνες δούλευαν οι εργάτες χωρίς αποτέλεσμα. Κάποια μέρα, καθώς η Αγία Ελένη βάδιζε μέσα σ” ένα χωράφι, πάτησε ένα χορτάρι και αμέσως μια γλυκιά μυρωδιά γέμισε τον αέρα.

Ερμηνεία της εικόνας της Περιτομής του Κυρίου.

Ερμηνεία της εικόνας της Περιτομής του ΚυρΙΟΥ|


Οκτώ ημέρες μετά την μεγάλη Δεσποτική εορτή των Χριστουγέννων, την μητρόπολη των εορτών σύμφωνα με τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, η Εκκλησία μας γιορτάζει άλλη μία μεγάλη Δεσποτική εορτή, την Περιτομή του Χριστού.
Η εικόνα της εορτής στην οποία θα αναφερθούμε προέρχεται από την Ιερά Μονή του Αγίου Παντελεήμονος (Ρωσσικόν), του Αγίου Όρους. Ο οκταήμερος κατά την Μητέρα, και άναρχος κατά τον Πατέρα, ως βρέφος Χριστός εικονίζεται ξαπλωμένος ανάμεσα στην Παναγία, τον Ιωσήφ, και τούς Ιερείς του ναού να δέχεται από αγάπη και φιλανθρωπία για το ανθρώπινο γένος όχι μόνο την περιβολή των σπαργάνων, αλλά και αυτή την περιτομή της σαρκός.
Η εντολή του Θεού που δόθηκε αρχικά στον Αβραάμ προέβλεπε την περιτομή σε κάθε αρσενικό παιδί, «περιτμηθήσεται ὑμῶν πᾶν ἀρσενικόν, καὶ περιτμηθήσεσθε τὴν σάρκα τῆς ἀκροβυστίας ὑμῶν, καὶ ἔσται εἰς σημεῖον διαθήκης ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ ὑμῶν καὶ παιδίον ὀκτὼ ἡμερῶν περιτμηθήσεται ὑμῖν, πᾶν ἀρσενικὸν εἰς τὰς γενεὰς ὑμῶν» (Γεν. κεφ. ιζ 10 – 12).