Τρίτη 12 Φεβρουαρίου 2019

ΑΓΙΟΣ ΣΙΛΟΥΑΝΟΣ Ο ΑΘΩΝΙΤΗΣ Η ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟ ΘΕΟ ΠΩΣ ΘΑ ΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΘΕΟ







Πολύ μας αγαπάει ο Κύριος. Αυτό το έμαθα από το Άγιο Πνεύμα, που μου έδωσε Εκείνος κατά το μέγα Του έλεος. Γέρασα και ετοιμάζομαι για το θάνατο και γράφω την αλήθεια από αγάπη για τους ανθρώπους. Το Άγιο Πνεύμα, που μου έδωσε ο Κύριος, θέλει να σωθούν όλοι, να γνωρίσουν όλοι τον Θεό.

Ήμουν χειρότερος κι από ένα βρωμερό σκύλο, εξαιτίας των αμαρτιών μου. Σαν άρχισα όμως να ζητώ συγχώρηση από τον Θεό, Αυτός μου έδωσε όχι μόνο τη συγχώρηση αλλά και το Άγιο Πνεύμα. Έτσι, εν Πνεύματι Αγίω, γνώρισα τον Θεό.

Βλέπεις αγάπη που έχει ο Θεός για μας; Ποιος, αλήθεια, θα μπορούσε να περιγράψει την ευσπλαχνία Του;

Αδελφοί μου, πέφτω στα γόνατα και σας παρακαλώ, πιστεύετε στον Θεό, πιστεύετε πως υπάρχει το Άγιο Πνεύμα, που μαρτυρεί για τον Θεό σ’ όλες τις Εκκλησίες μας, αλλά και στην ψυχή μου.

Το Άγιο Πνεύμα είναι αγάπη. Και η αγάπη αυτή πλημμυρίζει όλες τις ψυχές των ουρανοπολιτών αγίων. Και το ίδιο Άγιο Πνεύμα είναι στη γη, στις ψυχές όσων αγαπούν τον Θεό. Εν Πνεύματι Αγίω οι ουρανοί βλέπουν τη γη, ακούνε τις προσευχές μας και τις προσκομίζουν στον Θεό.

Ζούμε στη γη και δεν βλέπουμε τον Θεό, δεν μπορούμε να Τον δούμε. Αλλά σαν έρθει το Άγιο Πνεύμα στην ψυχή, τότε θα δούμε τον Θεό, όπως Τον είδε ο άγιος Στέφανος (Πράξ. 7:55-56). Η ψυχή και ο νους αναγνωρίζουν αμέσως με το Άγιο Πνεύμα ότι Αυτός είναι ο Κύριος. Έτσι ο άγιος Συμεών ο Θεοδόχος, με το Άγιο Πνεύμα, αναγνώρισε στο μικρό βρέφος τον Κύριο (Λουκ. 2:25-32). Έτσι και ο άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής, με το Άγιο Πνεύμα επίσης, αναγνώρισε τον Κύριο και Τον υπέδειξε στους ανθρώπους. Και στον ουρανό και στη γη, ο Θεός γνωρίζεται μόνο με το Άγιο Πνεύμα, όχι με την επιστήμη. Και τα παιδιά που δεν σπούδασαν καθόλου, γνωρίζουν τον Κύριο με το Άγιο Πνεύμα. Χωρίς το Άγιο Πνεύμα κανείς δεν μπορεί να γνωρίσει τον Θεό και πόσο πολύ μας αγαπάει. Ακόμα κι αν διαβάζουμε πως μας αγάπησε και έπαθε από αγάπη για μας, σκεφτόμαστε γι' αυτά μόνο με το νου, αλλά δεν καταλαβαίνουμε όπως πρέπει, με την ψυχή, την αγάπη του Χριστού. Όταν όμως μας διδάξει, τότε γνωρίζουμε με ενάργεια και αισθητά την αγάπη, τότε γινόμαστε όμοιοι με τον Κύριο.



Καθένας μας μπορεί να κρίνει για τον Θεό κατά το μέτρο της χάριτος του Αγίου Πνεύματος που γνώρισε. Γιατί πως είναι δυνατό να σκεφτόμαστε και να κρίνουμε για πράγματα που δεν είδαμε η δεν ακούσαμε και δεν ξέρουμε; Οι άγιοι λένε πως είδαν τον Θεό. Αλλά υπάρχουν και άνθρωποι που λένε ότι δεν υπάρχει Θεός. Είναι φανερό πως μιλούν έτσι γιατί δεν Τον γνώρισαν αυτό όμως δεν σημαίνει καθόλου πως ο Θεός δεν υπάρχει.

Η ΥΠΑΡΞΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

 Ο Θεός δεν είναι αντικείμενο να τον εξετάσουμε σε κάποιο εργαστήριο επιστημονικά. Έτσι, δεν είναι δυνατόν να μιλάμε για αποδείξεις περί ύπαρξης ή ανυπαρξίας του Θεού, παρά μόνο για λογικές σκέψεις περί Αυτού. Αν και αυτά είναι ζητήματα έξω από την ανθρώπινη εμπειρία, παρόλα αυτά οι άνθρωποι ζητούν να βρουν μια λογική αιτία πίστης στη θεότητα.



Ο άνθρωπος ως σκεπτόμενο πρόσωπο, δεν μπορεί να νοήσει τον εαυτό του και να συλλάβει το νόημα του κόσμου έξω και ανεξάρτητα από την ιδέα του Θεού. Αισθάνεται ότι δεν είναι ον αυθύπαρκτο και το περί Θεού ερώτημα είναι καίριο, πού θέτει μόνον ο λογικά σκεπτόμενος άνθρωπος. Η άλογη κτίση δεν έχει τέτοιου είδους ευαισθησίες και δε διατυπώνει παρόμοια ερωτήματα, ούτε έχει ανάλογους προβληματισμούς. Μόνον ο άνθρωπος ρωτά, γιατί είναι η λογική «εικόνα» του Θεού.

Στο ερώτημα περί υπάρξεως του Θεού ανάγεται ο άνθρωπος και από το γεγονός ότι ο Θεός είναι κεκρυμμένος και αθέατος. Δεν μπορείς να τον συναντήσεις και να τον δεις, να λάβεις εμπειρική αίσθηση της παρουσίας του. Ο Θεός κυβερνά τον κόσμο, όμως δεν μπορείς να κατανοήσεις την ενέργεια του αυτή, η οποία είναι άκρως αινιγματική στο φτωχικό μυαλό μας, σε σημείο πού, βλέποντας τόση ακαταστασία, τόση κακότητα και τόση φυσική και ηθική αθλιότητα στον κόσμο, ν' αναρωτιέται κανείς αν πράγματι υπάρχει ο Θεός και προνοεί αληθινά για τα πλάσματα του.

Το ζήτημα της υπάρξεως του Θεού είναι ζήτημα καθαρό πίστεως. Το ιερό Σύμβολο της Πίστεως ρητά ομολογεί: «Πιστεύω εις ένα Θεόν». Ο άνθρωπος, ο λογικά σκεπτόμενος, έχει τη δυνατότητα να δεχθεί ή να μη δεχθεί την ύπαρξη του Θεού. Με τη σκέψη αυτή, το περί Θεού ερώτημα έχει δευτερεύουσα σημασία, γιατί, αν πιστεύεις αληθινά στο Θεό, το ερώτημα δεν έχει κανένα νόημα.





ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΠΟΥ Ν' ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΟΥΝ

ΤΗΝ ΥΠΑΡΞΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ


Την ύπαρξη του Θεού κανένας δεν μπορεί να την αποδείξει λογικά, όπως αποδεικνύει τις φυσικές αλήθειες. Η ουσία του Θεού είναι απολύτως υπερβατική, αθέατη στα μάτια μας και απρόσιτη στη φυσική μας διάνοια. Έμμεσα μόνο μπορούμε να διακρίνουμε τη θεία ενέργεια, η οποία διακατέχει και συγκρατεί τα όντα και είναι διάχυτη στην εξωτερική δημιουργία. Και αυτή πάλι μόνο με τους οφθαλμούς της ψυχής μας μπορούμε να τη συλλάβουμε.

ΘΕΟΣ: ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ




Η ακριβής προέλευση της λέξης Θεός δεν είναι σήμερα γνωστή και καθώς η έρευνα σχετικά με την ακριβή παρέλευσή της ακόμα συνεχίζεται, αφού φιλόλογοι και γλωσσολόγοι δεν έχουν καταλήξει σε σαφή συμπεράσματα.

Μια πιθανή λέξη προέλευσης της λέξεως Θεός παράγεται από το ρήμα θεώμαι, που αποδίδεται σήμερα την έννοια «βλέπω τα πάντα» και κατά συνέπεια ως Θεός ορίζεται αυτός που επιβλέπει τα πάντα. Κατά άλλους προέρχεται από το ρήμα τίθημι, που σημαίνει τοποθετώ και άρα θέλει να δηλώσει τον Δημιουργό. Άλλοι υποστηρίζουν πως πιθανή ρίζα του μπορεί να είναι ρήμα θέω ή θείω, που σημαίνει τον πανταχού παρόντα.

Οι πλειοψηφία των γλωσσολόγων θεωρεί πως σήμερα η λέξη προέρχεται από την από την ινδοευρωπαϊκή ομογλωσσία και έχει σχέση προς την σανσκριτική λέξη deva ή dyaus, προς το λατινικό deus ακόμα και το Ελληνικό Δευς ή Ζευς, οπότε κατ' αυτήν την διασύνδεση, η έννοια του Θεού, σχετίζεται με την έννοια του φωτός. Στην αρχαιότητα στην βοιωτική διάλεκτο η λέξη απαντάται ως θιός ή σιός, στην Λακωνική σιός, στη Δωρική θεύς, στη μετάφραση των Εβδομήκοντα και στην Καινή Διαθήκη, ως Θεός.



Ο Πλάτων υποστηρίζει ότι η λέξη θεός παράγεται από το ρήμ. θέειν = τρέχειν που κυριολεκτείται για κάθε κυκλοτερές πράγμα που φαίνεται ότι περιτρέχει και επανέρχεται εις εαυτόν (θο-ός = ταχύς, δηλώνει ενέργεια), διότι οι πρώτοι θεοί για τους αρχαίους ανθρώπους ήταν ο Ήλιος και η Σελήνη και τα λοιπά ουράνια σώματα που «διέτρεχαν» το διάστημα.

Η απάντηση στο ερώτημα, ποια είναι η ετυμολογία της λέξης Θεός, παραμένει αβέβαιη. Είναι άραγε τυχαίο αυτό ή γιατί ο Θεός, αφού ως έννοια είναι ασύλληπτος από τον πεπερασμένο ανθρώπινο νου, δεν επιδέχεται γνωστική διερεύνηση και η λέξη με την οποίαν τον ονομάζουν οι άνθρωποι;





ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΑ


Με τον γενικό όρο Θεός στη σύγχρονη ελληνική γλώσσα εννοείται η θεότητα ή η υπέρτατη οντότητα που φέρεται ως Δημιουργός του Κόσμου. Ως προς τη σημασία της η έννοια Θεός εμφανίζει μια εξέλιξη. Οι αντιλήψεις περί Θεού διαμορφώθηκαν στους μυθικούς χρόνους, ανάλογα με το πολιτιστικό επίπεδο των διαφόρων λαών.

Στον Όμηρο η λέξη έχει δύο σημασίες; Μία γενική, χωρίς το άρθρο, στον ενικό θεός ή στον πληθυντικό θεοί και δηλώνει τη θεότητα, την έννοια του θείου και δεύτερη, με τη μερική σημασία για τους πολλούς θεούς της ελληνικής πολυθεΐας: θεός τις = ένας από τους θεούς.

Η ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ Ο δεύτερος τύπος απεικόνισης της Αγίας Τριάδος



Με τον όρο Αγία Τριάδα εννοείται το χριστιανικό δόγμα που περιγράφει την πίστη σε έναν τρισυπόστατο Θεό. Οι τρεις υποστάσεις ή πρόσωπα της Τριάδος είναι ο Πατήρ, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα, τα οποία είναι αδιαίρετα και ομοούσια κατά τη θεότητα, έχουν την ίδια Θεία ουσία, την ίδια δύναμη, δόξα και ενέργεια.





Ο ΘΕΟΣ ΩΣ ΤΡΙΣΥΠΟΣΤΑΤΗ ΜΟΝΑΔΑ



Το τριαδικό δόγμα, που είναι μυστήριο ασύλληπτο από το ανθρώπινο πνεύμα, διατυπώνεται συνοπτικά ως εξής:

Ο Θεός είναι ένας και μόνος κατά την ουσία ή φύση, αλλά τριαδικός κατά τα πρόσωπα ή τις υποστάσεις, Πατήρ, Υιός και Άγιο Πνεύμα. Ο Θεός, δηλαδή, είναι τρισυπόστατος. Οι τρεις αυτές υποστάσεις δεν πρέπει να θεωρηθούν σαν απλές όψεις ή μορφές της θεότητας, ώστε ο ένας Θεός να αποκαλύπτεται άλλοτε ως Πατέρας, άλλοτε ως Υιός και άλλοτε ως Άγιο Πνεύμα. Ούτε πάλι τα πρόσωπα αυτά είναι από διαφορετική ουσία ώστε να υπάρχουν τρεις Θεοί. Μία και μόνη Θεία ουσία και Θεότητα υπάρχει, άναρχη, άκτιστη (αδημιούργητη), άϋλη, αμετάβλητη, αδιαίρετη, παντοδύναμη, τέλεια. Συγχρόνως όμως ολόκληρη η μία Θεία ουσία υπάρχει στα τρία θεία πρόσωπα, χωρίς σύγχυση και χωρίς διαίρεση. Ούτε, λοιπόν, τρεις θεοί υπάρχουν, ούτε τα τρία πρόσωπα συγχέονται σε ένα. Και ενώ είναι και τα τρία πρόσωπα ομοούσια και έχουν τις ίδιες ιδιότητες διακρίνονται το ένα από το άλλο σε τούτο: Ο Πατέρας είναι αγέννητος, ο Υιός γεννάται από τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται από τον Πατέρα αιωνίως. Σε κάθε ενέργεια του Θεού προς τα έξω, δηλαδή προς τον κόσμο, συμμετέχουν και τα τρία πρόσωπα, αλλά το καθένα με τη δική του τάξη.



Πιο αναλυτικά ο τριαδικός Θεός περιγράφεται ως "Τρισυπόστατη Μονάδα" η οποία φανερώνεται με ενέργειες και έργα στην κτίση και την ιστορία. Έχει μεν τρία πρόσωπα, αλλά αυτά τα τρία πρόσωπα δεν αποτελούν τρεις χωριστούς Θεούς, αλλιώς ο Χριστιανισμός δε θα ήταν μονοθεϊστική αλλά τριθεϊστική θρησκεία. Κατά το δόγμα, ο λόγος που ο τριαδικός Θεός είναι ένας αν και με τρεις υποστάσεις είναι η απουσία χώρου και χρόνου. Επειδή όμως ο χώρος και ο χρόνος είναι δημιουργήματα του Θεού, ο Θεός δεν υπόκειται σε αυτούς, καθώς ουδεμία σχέση υπάρχει μεταξύ κτιστού και ακτίστου. Έτσι έχουμε το μυστήριο (ακατάληπτο για τους ανθρώπους) της Τρισυπόστατης Μονάδας.



Ο Ένας και Μοναδικός Θεός έχει τρεις υποστάσεις ή πρόσωπα,  ο Πατήρ, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα. Ο Πατήρ αποτελεί την Αιτία της Θεότητος.

Τα τρία πρόσωπα αυτά ή αλλιώς υποστάσεις, έχουν μοναδικές και αμεταβίβαστες ιδιότητες που προκύπτουν από τις αιώνιες (χωρίς χρονική αρχή) σχέσεις τους. Ταυτόχρονα έχουν μία ουσία ή φύση, αλλά κάθε μία από αυτές ως υπόσταση δεν ταυτίζεται με την ουσία της θεότητος και έτσι "ο Πατήρ είναι η αιτία της υπάρξεως των υποστάσεων του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, αλλά όχι και της ουσίας και των ενεργειών αυτών, με τα οποία κοινωνεί.

Η ΕΥΧΗ ΤΟΥ ΤΡΙΣΑΓΙΟΥ ΥΜΝΟΥ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ

 Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΣ



Η ΑΓΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ



Ο Παλαιός των Ημερών

Ενώ ο άνθρωπος μπορεί να είναι με τη χάρη του Θεού και τις δικές του προσπάθειες σχετικά μόνο άγιος, ο Θεός είναι απόλυτα άγιος, δηλαδή είναι άγιος εκ φύσεως, από την ουσία και την ύπαρξη του. Ως άγιος ο Θεός δεν έχει καμιά ηθική ατέλεια, αγαπά μόνο το αγαθό και αποστρέφεται την αμαρτία.

Εμπρός στην αγιότητα του Θεού ο άνθρωπος αισθάνεται δέος και απεριόριστο σεβασμό. Και το σεβασμό αυτό εκδηλώνει με τους λόγους, τα έργα και τη λατρεία του. Με συστολή και ευλάβεια προφέρει το όνομα του Θεού. Όταν πρόκειται να εκτελέσει μια πράξη, διερωτάται αν η πράξη αυτή είναι σύμφωνη με το θέλημα του Θεού. Και τέλος με σοβαρότητα, αφοσίωση και κατάνυξη υμνεί, δοξάζει, ευχαριστεί και ικετεύει το Θεό.









Η ΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ



Ο άνθρωπος έχει την ακατάσχετη επιθυμία να πλησιάσει και να γνωρίσει το Θεό, επειδή είναι δημιούργημα Αυτού. Στο χώρο της φύσεως γνωρίζει ο άνθρωπος το Θεό έμμεσα, με τη λογική σκέψη του, ενώ στο χώρο της Εκκλησίας Τον γνωρίζει άμεσα, με ολόκληρη την ψυχική του ζωή.

Ο φυσικός κόσμος μας υπενθυμίζει διαρκώς την ύπαρξη του Θεού. Ο Θεός φανερώνει στους ανθρώπους ότι μπορεί να τους γίνει γνωστό γι' Αυτόν. Γιατί οι αόρατες ιδιότητες του, δηλαδή η αιώνια δύναμη του και η θεότητα του, βλέπονται καθαρά αφότου δημιουργήθηκε ο κόσμος, καθόσον γίνονται νοητές δια μέσου των δημιουργημάτων του. Παράλληλα όμως στη ζωή αυτή βλέπουμε τον Θεό σαν σε καθρέφτη αμυδρά, ενώ στο μέλλοντα αιώνα, θα βλέπουμε πρόσωπο προς πρόσωπο (Α' Κορ. 13,12). Αυτό σημαίνει ότι η ουσία του Θεού είναι ασύλληπτη και ακατάληπτη από τον άνθρωπο. Μόνο η ύπαρξη και οι ιδιότητες του Θεού μας είναι προσιτές, κι αυτές όχι τέλεια.



Παρατηρώντας λοιπόν και μελετώντας τον κόσμο προκύπτει το συμπέρασμα ότι ο Θεός, ο δημιουργός αυτού του κόσμου, είναι παντοδύναμος, πανταχού παρών, αιώνιος, πάνσοφος, παντογνώστης, άγιος, δίκαιος, πανάγαθος, γεμάτος από αγάπη, ευσπλαχνία, μακροθυμία κλπ.

Ο πιστός μέσα στο λειτουργικό χώρο της Ορθόδοξης Εκκλησίας γνωρίζει το Θεό βιωματικά. Ο αόρατος και ακατάληπτος Θεός γίνεται ορατός και αντιληπτός (μόνο βιωματικά, δηλαδή με την ψυχική εκείνη κατάσταση που δημιουργείται από την προσωπική επικοινωνία με το Θεό μέσα στη Θεία Λατρεία. Ο πιστός γνωρίζει το Θεό ως αγάπη και ζει την ειρήνη και τη μακαριότητα της παρουσίας Του.







Στο πρώτο μέρος της Θείας Λειτουργίας και την ώρα που ψάλλεται από το χορό ο τρισάγιος ύμνος ("Άγιος ο Θεός, άγιος ισχυρός, άγιος αθάνατος ελέησον ημάς"), ο ιερέας απευθύνει στο Θεό Πατέρα την παρακάτω ευχή, που λέγεται «ευχή του τρισάγιου ύμνου».

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΟΥ ΔΟΓΜΑΤΟΣ



ΟΡΙΣΜΟΣ

Η λέξη ''δόγμα'' προέρχεται από το ρήμα ''δοκέω-ώ'' (έχω τη γνώμη, νομίζω, κρίνω καλό) και σημαίνει απόφαση, επίσημη και αυθεντική γνώμη. Στη Θεολογία δόγματα είναι οι αλήθειες της πίστεως που πηγάζουν από την Αγία Γραφή και αναπτύσσονται μέσα στην παράδοση της Εκκλησίας με την καθοδήγηση του Αγίου Πνεύματος.
Υπό την έννοια αυτή δόγματα είναι α) όλες οι αλήθειες που πηγάζουν από την Αγία Γραφή και αναπτύσσονται μέσα στην Παράδοση της Εκκλησίας και β) οι αποφάσεις των Οικουμενικών Συνόδων που αναφέρονται σε θέματα πίστεως.


Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΔΟΓΜΑΤΙΚΗ

Χαρακτηριστικό γνώρισμα της Ορθόδοξης Θεολογίας είναι η στενή σχέση δόγματος και Αποκαλύψεως. Δεν υπάρχει κανένα δόγμα στην Ορθόδοξη Εκκλησία που να μην πηγάζει άμεσα από την Αποκάλυψη.
Αποκάλυψη εννοούμε τη φανέρωση του Θεού στον κόσμο για τη σωτηρία του ανθρώπου. Η Αποκάλυψη αυτή του Θεού πραγματοποιείται με τις ενέργειές του και εκδηλώνεται σε ολόκληρη τη φάση της θείας οικονομίας, που αρχίζει από τη δημιουργία, περνάει μέσα από την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη και συνεχίζεται μέσα από την Εκκλησία.

Το αφετηριακό σημείο της μορφολογικής αναπτύξεως του Ορθόδοξου δόγματος βρίσκεται στην Αγία Γραφή και κυρίως μέσα στα Ευαγγέλια, όπου εκτίθεται με ασυστηματοποίητο και απλοϊκό τρόπο η αρχέγονη χριστιανική διδασκαλία. Και το πιο κατάλληλο χωρίο που να αποτελεί την πιο χαρακτηριστική διατύπωση του Ορθόδοξου δόγματος και κατά συνέπεια και την αφετηρία της μορφολογικής αναπτύξεώς του, είναι το χωρίο "και ο Λόγος σαρξ εγένετο" (Ιω. 1,14). Στο χωρίο αυτό υπάρχει συμπυκνωμένο τόσο το τριαδικό όσο και το χριστολογικό δόγμα, που είναι τα δύο θεμελιώδη δόγματα της Εκκλησίας και τα οποία διατυπώθηκαν και από τις Οικουμενικές Συνόδους. Έτσι η αρχή της χριστιανικής θεολογίας βρίσκεται στην αρχή της ιστορικής ζωής του Χριστού και ταυτίζεται με το γεγονός της Θείας Ενανθρωπήσεως.

Η Θεολογία κατά την Ορθόδοξη Παράδοση συνδέεται στενά με την Ορθόδοξη Πνευματικότητα, με την Ορθόδοξη δηλαδή πνευματική εμπειρία και ζωή.  Πρόκειται για δύο πλευρές της νέας πραγματικότητας που εγκαινίασε η Ενανθρώπηση του Θεού Λόγου μέσα στην ιστορία. Η Ορθόδοξη Θεολογία αποτελεί τη θεωρητική έκφραση της Ορθόδοξης Πνευματικότητας, όπως και η Ορθόδοξη Πνευματικότητα αποτελεί την πρακτική βίωση του περιεχομένου της Ορθόδοξης Θεολογίας. Έτσι θεωρία και πράξη συνδέονται άρρηκτα μέσα στην Ορθόδοξη Παράδοση. Αυτό γίνεται σαφέστερο, αν λάβουμε υπόψη ότι οι Πατέρες αντιμετώπισαν τόσο τις τριαδολογικές όσο και τις χριστολογικές αιρέσεις επισημαίνοντας κατά πρώτο και κύριο λόγο τις αρνητικές συνέπειες που είχαν για την πραγμάτωση της σωτηρίας και της θεώσεως του ανθρώπου. Και αν η Ενανθρώπηση του Θεού Λόγου αποτελεί την αρχή και τη βάση της νέας εν Χριστώ πραγματικότητας, η θέωση του ανθρώπου αποτελεί το τέλος και τον σκοπό της. Ακριβώς αυτή τη βασική αλήθεια τονίζει ο Μέγας Αθανάσιος "Αυτός γαρ (Θεός Λόγος) ενηνθρώπησεν, ίνα ημείς θεοποιηθώμεν" (περί ενανθρωπήσεως του Λόγου).

Η χρήση της ελληνικής φιλοσοφίας κατά την διατύπωση του χριστιανικού ορθόδοξου δόγματος από τους Πατέρες της Εκκλησίας ήταν ιστορική επιτακτική ανάγκη, γιατί οι πατέρες όφειλαν να παρουσιάσουν την ορθόδοξη πίστη μέσα στον ελληνικά σκεπτόμενο κόσμο με τα ίδια μορφολογικά στοιχεία με τα οποία παρουσίαζαν και οι αιρετικοί τις διδασκαλίες τους. Το ορθόδοξο δόγμα διατυπώθηκε από τους Πατέρες της Εκκλησίας σαν απάντηση στην πρόκληση των αιρέσεων. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αν δεν υπήρχαν οι διάφορες αιρέσεις, οπωσδήποτε δεν θα υπήρχε μια τόσο ανεπτυγμένη μορφή στη διατύπωση του ορθόδοξου δόγματος. 
Επιπλέον η πατερική θεολογία έχει την ιστορία της. Δεν είναι μονολιθική, ούτε βάζουμε τους Πατέρες όλους σε ένα πηγάδι και αντλούμε από κει κάθε φορά ότι μας συμφέρει.




Ο ΒΙΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ, ΟΠΩΣ ΕΚΤΙΘΕΤΑΙ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ









Ο ΒΙΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ, ΟΠΩΣ ΕΚΤΙΘΕΤΑΙ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ



Ο Λόγος γίνεται σαρξ (Ιωάν. 1,1-18).

Οι γενεαλογικοί κατάλογοι των προπατόρων του Ιησού (Ματθ. 1,2-17. Λουκ. 3,32-38).

Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου (Λουκ. 1,26-38).

Ο Ιωσήφ μπροστά στο μυστήριο της θείας σαρκώσεως (Ματθ. 1,18-25. Λουκ. 2,1-7).



Η Γέννηση του Ιησού και η προσκύνηση των ποιμένων (Λουκ. 2,8-29).

Η περιτομή και η Υπαπαντή του Ιησού (Λουκ. 2,21-40).

Η προσκύνηση των μάγων (Ματθ. 2,1-12).

Η φυγή στην Αίγυπτο και η επιστροφή στη Ναζαρέτ (Ματθ. 2,13-23).

Ο Ιησούς δωδεκαετής στα Ιεροσόλυμα (Λουκ. 2,41-52).



Η Βάπτιση του Ιησού (Ματθ. 3,13-17. Μάρκ. 1,9-11. Λουκ. 3,21).

Οι πειρασμοί στην έρημο (Ματθ. 4,1-11. Μάρκ. 1,12. Λουκ. 4,1-13).

Η κλήση των πρώτων μαθητών (Ιωάν. 1,19-51).



Το πρώτο θαύμα στην Κανά (Ιωάν. 2,1-12).

Η εκκαθάριση του Ναού (Ιωάν. 2,13-25).

Η επίσκεψη του Νικόδημου (Ιωάν. 3,1-21).

Οι βαπτίσεις του Ιησού στην Ιουδαία (Ιωάν. 3,22-36).

Η διδασκαλία του Ιησού στη Συχάρ της Σαμάρειας (Ιωάν. 4,1-42).

Επιστροφή του Ιησού στη Γαλιλαία (Ιωάν. 4,43-54).

Η πρώτη αποδοκιμασία του Ιησού στη Ναζαρέτ (Λουκ. 4,16-30).

Εγκατάστασή του Ιησού στην Καπερναούμ (Ματθ. 4,13-16. Λουκ. 4,31).

Η κλήση του Πέτρου, του Ανδρέα, του Ιακώβου και του Ιωάννου (Ματθ. 4,18-22. Μάρκ. 1,16-20. Λουκ. 5,1-11).

Η διδασκαλία του Ιησού στη συναγωγή (Μάρκ. 1,21. Λουκ. 4,31).

Εκδίωξη δαιμονίων (Ματθ. 8,14-17. Μάρκ. 1,23-34. Λουκ. 4,33-41).

Κήρυγμα του Ιησού σε διάφορα μέρη της Γαλιλαίας (Ματθ. 4,23-25. Μάρκ. 1,35-39. Λουκ. 4,42-44).

Εξάπλωση της φήμης του Ιησού (Ματθ. 8,2-4. Μάρκ. 1,40-45. Λουκ. 5,12-16).

Θεραπεία του παραλυτικού (Ματθ. 9,1-8. Μάρκ. 2,1-12. Λουκ. 5,17-26).

Η κλήση του Ματθαίου. (Ματθ. 9,9-13. Μάρκ. 2,13-17. Λουκ. 5,27-32).

Κατηγορία για τη στάση του Ιησού απέναντι της νηστείας (Ματθ. 9,14 - 17. Μάρκ. 2,18-22. Λουκ. 5,33-39).

Κατηγορία ότι ο Ιησούς ασεβεί στο Σάββατο (Ματθ. 12,1 - 14. 3,1-6. Λουκ. 6,1-11. Ιωάν. 5,1 -18).

Εξάπλωση της φήμης του Ιησού (Ματθ. 4,21, 2δ, 14,15-21. Μάρκ. 3,7-12. Λουκ. 6,17-19).

Εντολές του Ιησού στους δώδεκα (Ματθ. 10,1-4. Μάρκ. 3,13-19. Λουκ. 6,12 - 19).



Η επί του Όρους Ομιλία (Ματθ. 5,1-8,1. Λουκ. 6,20-49).

Η πίστη του Ρωμαίου εκατοντάρχου (Ματθ. 8,5-13. Λουκ. 7,1-10).

Ο λαός για τον Ιησού (Λουκ. 7,11-17).

Ο Ιωάννης ο Βαπτιστής για τον Ιησού (Ματθ. 11,2-30. Λουκ. 7,18-35).

Η αμαρτωλή και ο Φαρισαίος (Λουκ. 7,36-50).

Οι γυναίκες της Γαλιλαίας (Λουκ. 8,1-3).

Η περί συνεργία του διαβόλου κατηγορία (Μάρκ. 3,20-30).

Οι θρησκευτικοί ηγέτες (Ματθ. 12,22-45. Μάρκ. 3,22-30. Λουκ. 11,14-32).

Σχετικά με ποιους συνδέεται (Ματθ. 12,46-50. Μάρκ. 3,31-35. Λουκ. 8,19-21).

Οι παραβολές της Βασιλείας (Ματθ. 13,1-53. Μάρκ. 4,1-34. Λουκ. 8,4-18).

Η κατάπαυση της θύελλας (Ματθ. 8,18-27. Μάρκ. 4,35-41. Λουκ. 8,22-25).

Ο Γαδαρηνός δαιμονιζόμενος (Ματθ. 8,28-34. Μάρκ. 5,1-20. Λουκ. 8,26-39).

Η θυγατέρα του Ιαείρου και η αιμορροούσα γυναίκα (Ματθ. 9,18-26. Μάρκ. 5,21-43. Λουκ. 8,40-50).

Οι δύο τυφλοί και ο κωφός δαιμονιζόμενος (Ματθ. 9,27-34).



Η δεύτερη αποδοκιμασία του Ιησού από τους κατοίκους της Ναζαρέτ (Ματθ. 13,54-58. Μάρκ. 6,1).

Καθοδήγηση του Ιησού στους δώδεκα μαθητές (Ματθ. 9,36-11,1. Μάρκ. 6,7-13. Λουκ. 9,1-6).

Αναφορές των μαθητών στον Ιησού (Μάρκ. 6,30. Λουκ. 9,10).

Διδασκαλία και χορτασμός του πλήθους (Ματθ. 14,13-21. Μάρκ. 6,32-46. Λουκ. 9,10-17. Ιωάν. 6,1-15).

Η άρνηση του Ιησού να γίνει βασιλιάς, περπάτημα στα ύδατα

κι επιστροφή στη Γεννησαρέτ (Ματθ. 14,22-36. Μάρκ. 6,45-56. Ιωάν. 6,15-24).

Διδασκαλία για τον άρτο της ζωής (Ιωάν. 6,25-71).

Καταδίκη της παραδόσεως των πρεσβυτέρων (Ματθ. 15,1-20. Μάρκ. 7,1-23).

Κήρυγμα ως τα όρια της Τύρου και της Σιδώνος,

θεραπεία της θυγατέρας της Συροφοινίκισσας (Ματθ. 15,21-28. Μάρκ. 7,24-30).

Στη Δεκάπολη. Θεραπεία του κωφαλάλου (Ματθ. 15,29-31. Μάρκ. 7,31-37).

Χορτασμός των τετρακισχιλίων, αναχώρηση για τη Δαλμανουθά (Ματθ. 15,32-39. Μάρκ. 8,1-10).

Ομιλία κατά των Φαρισαίων και των Σαδδουκαίων (Ματθ. 16,1 -12. Μάρκ. 8,11-21).

Διάβαση από την περιφέρεια της Καισαρείας του Φιλίππου (Ματθ. 16,13. Μάρκ. 8,27).

Η ομολογία του Πέτρου (Ματθ. 16,14-20. Μάρκ. 8,28-30. Λουκ. 9,18-20).



Πρώτη πρόρρηση του Ιησού για το πάθος και την Ανάσταση (Ματθ. 16,21-28. Μάρκ. 8,31-9,1. Λουκ. 9,21-27).

Η Μεταμόρφωση του Ιησού (Ματθ. 17,1-13. Μάρκ. 9,2-13. Λουκ. 9,28-36).

Η θεραπεία του επιληπτικού (Ματθ. 17,14-21. Μάρκ. 9,14-29. Λουκ. 9,37-43).

Δεύτερη πρόρρηση του Ιησού του Πάθους και της Αναστάσεως (Ματθ. 17,22 κ.ε. Μάρκ. 9,30-32. Λουκ. 9,43-45).

Επιστροφή του Ιησού στην Καπερναούμ. Ο φόρος του διδράχμου (Ματθ. 17,24-27).

Η διδασκαλία για την ταπεινοφροσύνη (Ματθ. 18'. Μάρκ. 9,33-50. Λουκ. 9,46-50).

Ο Ιησούς στα Ιεροσόλυμα, κατά την εορτή της Σκηνοπηγίας, συνάντηση με τους αντιπάλους του (Ιωάν. 7,1-52).

Διαξιφισμοί του Ιησού με τους Ιουδαίους, στον Ναό (Ιωάν. 8,12-59).

Η θεραπεία του εκ γενετής τυφλού (Ιωάν. 9,1-41).

Ομιλία του Ιησού για το ποίμνιο και τους ποιμένες (Ιωάν. 10,1-21).

Ο Ιησούς στην εορτή των εγκαινίων, στα Ιεροσόλυμα (Ιωάν. 10,22-42).

Αναχώρηση του Ιησού από τη Γαλιλαία για το κήρυγμα πέραν του Ιορδάνη (Ματθ. 19,1. Μάρκ. 10,1. Λουκ. 9,51-62).

Η αποστολή των εβδομήκοντα μαθητών (Λουκ. 10,1-24).

Λόγοι για τον γάμο και το διαζύγιο (Ματθ. 19,3-12. Μάρκ. 10,2-12).

Η ευλογία των μικρών παιδιών (Ματθ. 19,13-15. Μάρκ. 10,13-15. Λουκ. 18,15-17).

Οι πλούσιοι και η Βασιλεία των ουρανών (Ματθ. 19,16-30. Μάρκ. 10,17-31. Λουκ.18,18-30).

Η παραβολή των εργατών του αμπελώνα (Ματθ. 20,1-16).

Τρίτη πρόρρηση του Ιησού του θανάτου και της αναστάσεως του (Ματθ. 20,17-19. Μάρκ.10,32-34. Λουκ. 18,31-34).

Ταπεινοφροσύνη και χριστιανική δόξα (Ματθ. 20,20-28. Μάρκ. 10,35-45. Λουκ. 22,24-27).

Θεραπεία του τυφλού της Ιεριχούς (Ματθ. 20,29-34. Μάρκ. 10,46-52. Λουκ. 18,35-43).

Η μετάνοια του Ζακχαίου (Λουκ. 19,1-10).

Η ανάσταση του Λαζάρου (Ιωάν. 11,1-44).

Οι εχθροί του Ιησού προετοιμάζουν τον θάνατο του (Ιωάν. 11,45-53).

Δείπνος προς τιμή του Ιησού, στη Βηθανία (Ιωάν. 12,1-11).



Θριαμβευτική είσοδος του Ιησού στα Ιεροσόλυμα (Ματθ. 21,1 - 11. Μάρκ. 11,1-11. Λουκ.19,29-44. Ιωάν. 12,12-19).

Ξήρανση της άκαρπου συκής (Ματθ. 21,18-22. Μάρκ. 11,12-14, 20-25).

Η εκκαθάριση του Ναού (Ματθ. 21,12-17. Μάρκ. 11,15-19. Λουκ. 19,45-48).

Ιερείς, Γραμματείς και Πρεσβύτεροι διαμφισβητούν την εξουσία του Ιησού (Ματθ. 21,23-27. Μάρκ. 11,27-33. Λουκ. 20,1-8).

Η παραβολή των δύο υιών (Ματθ. 21,28-32).

Η παραβολή των κακών γεωργών (Ματθ. 21,33 - 46. Μάρκ. 12,1-12.Λουκ. 20,9-19).

Η παραβολή των κεκλημένων στον δείπνο (Ματθ. 22,1-14).

Συζήτηση του Ιησού με τους φαρισαίους για τον φόρο στόν Καίσαρα (Ματθ. 22,15-22. Μάρκ.12,13-17 Λουκ. 20,20-26).

Οι Σαδδουκαίοι και η ανάσταση των νεκρών (Ματθ. 22,23-33. Μάρκ. 12,18-27. Λουκ. 20,27-38).

Ο Γραμματεύς και η μεγίστη εντολή (Ματθ. 22,34-40. Μάρκ. 12,28-34. Λουκ. 20,39).

Ο Ιησούς ρωτά για τον Μεσσία (Ματθ. 22,41-46. Μάρκ. 12,35-37. Λουκ. 20,41-44).

Τα ουαί του Ιησού εναντίον των Γραμματέων και των Φαρισαίων (Ματθ. 23,1 - 39. Μάρκ. 12,38-40. Λουκ. 20,45-47).

Ο οβολός της χήρας (Μάρκ. 12,41-44. Λουκ. 21,1-4).

Οι Έλληνες ζητούν να γνωρίσουν τον Ιησού (Ιωάν. 12,20-36).

Οι Ιουδαίοι αποκηρύττουν τον Ιησού (Ιωάν. 12,37-50).

Συζήτηση για το ποιος είναι ο Ιησούς (Ματθ. 24,1-51. Μάρκ. 13,1 - 37. Λουκ. 21,5-38).

Η παραβολή των δέκα παρθένων (Ματθ. 25,1-13).

Η παραβολή των ταλάντων (Ματθ. 25,14-30).

Λόγια για την επερχόμενη κρίση (Ματθ. 25,31-46).

Ο Ιούδας κινείται κατά του Διδασκάλου (Ματθ. 26,1-5, 14, 16. Μάρκ. 14,1. Λουκ. 22,1-6).

Η προετοιμασία για το Πάσχα (Ματθ. 26,17 -19. Μάρκ. 14,12-16. Λουκ. 22,7-13).

Ο Νιπτήρ (Ιωάν. 13,1-20).



Ο Μυστικός Δείπνος (Ματθ. 26,20-25. Μάρκ. 14,17-21. Ιωάν. 13,21-35).

Η θεία Ευχαριστία (Ματθ. 26,26-29. Μάρκ. 14,22-25. Λουκ. 22,14-23).

Υποσχέσεις του Πέτρου, ότι δεν θα παρατήσει τον διδάσκαλο (Ματθ. 26,30-35. Μάρκ. 14,26-31. Λουκ. 22,31-38. Ιωάν. 13,36-38).

Αποχαιρετιστήριος ομιλία του Ιησού στους μαθητές του (Ιωάν. 14-16).

Η Δεσποτική προσευχή (Ιωάν. 17).

Η αγωνία στη Γεθσημανή (Ματθ. 26,36-46. Μάρκ. 14,32-42. Λουκ. 22,40-46. Ιωάν. 18,1).

Η σύλληψη του Ιησού (Ματθ. 26,46-56. Μάρκ. 14,43-52. Λουκ. 22,47-53. Ιωάν. 18,2-12).



Η δίκη του Ιησού μπροστά στον Άννα (Ιωάν. 18,13,19-24).

Η δίκη του Ιησού μπροστά στον Καϊάφα (Ματθ. 26,57-67. Μάρκ. 14,53-65. Λουκ. 22,54. Ιωάν. 18,2).

Η δίκη του Ιησού στο Συνέδριο (Ματθ. 27,1. Μάρκ. 15,1. Λουκ. 22,66-71).

Η άρνηση του Πέτρου (Ματθ. 26,69-75. Μάρκ. 14,66-72. Λουκ. 22,55-62. Ιωάν. 18,15-18, 25-27).

Η δίκη του Ιησού μπροστά στον Πιλάτο (Ματθ 27,2, 11-14. Μάρκ. 15,2-5. Λουκ. 23,1-5. Ιωάν. 18,28-38).

Η δίκη του Ιησού μπροστά στον Ηρώδη (Λουκ. 23,6-12).

Η δίκη του Ιησού μπροστά στον Πιλάτο πάλι (Ματθ. 27,15-26. Μάρκ. 15,6-15. Λουκ. 23,13-25. Ιωάν. 18,38-40).



Ο Ιησούς περιπαίζεται από τους στρατιώτες (Ματθ. 27,27-31. Μάρκ. 15,16-20. Ιωάν. 19,2).

Η απόφαση της σταυρώσεως του Ιησού (Ιωάν. 19,16).

Η πορεία του Ιησού προς τον Γολγοθά (Ματθ. 27,32. Μάρκ. 15,21. Λουκ. 23,26-32. Ιωάν. 19,17).

Η σταύρωση του Ιησού (Ματθ. 27,33-44. Μάρκ. 15,22-32. Λουκ. 23,33. Ιωάν. 19,18-24).



Οι επτά λόγοι του Ιησού στο Σταυρό:

α) «Πάτερ, άφες αυτοίς...» (Λουκ. 23,24)

β) «Σήμερον...μετ' εμού εν τω παραδείσω» (Λουκ. 23,39-43).

γ) «Γύναι...Ο υιός σου» (Ιωάν. 19,25-27).

δ) «θεέ μου...ινατί...» (Ματθ. 27,46. Μάρκ. 15,33-39).

ε) «Διψώ» (Ιωάν. 19,28).

στ) «Τετέλεσται» (Ιωάν. 19,30).

ζ) «Πάτερ, εις χείρας σου...» (Λουκ. 23,44-49).



Η ταφή του Ιησού (Ματθ. 27,57-61. Μάρκ. 15,42-47. Λουκ. 23,50 - 56. Ιωάν. 19,38-42).

Η φύλαξη του τάφου (Ματθ. 27,63-66).

Ο ανοιγμένος τάφος κι ο αναστάς Χριστός (Ματθ. 28,1-10. Μάρκ. 16,1-8. Λουκ. 24,1-12. Ιωάν. 20,1-10).

Η εμφάνιση του Χριστού στο Εμμαούς (Λουκ. 24,13-35).

Η εμφάνισή του Ιησού στην Ιερουσαλήμ (Λουκ. 24,36-43. Ιωάν. 20,19-25).



Η εμφάνιση του Ιησού στους μαθητές και στον Θωμά (Ιωάν. 20,26-29).

Η εμφάνιση του Ιησού στους επτά μαθητές στη λίμνη (Ιωάν. 21,1-23).

Η εμφάνιση του Ιησού στούς ένδεκα μαθητές, σ' ένα βουνό της Γαλιλαίας (Ματθ. 28,16-20).

Η Ανάληψη του Χριστού (Λουκ. 24,50-53).